Yangın alarm sistemi bakımı ve periyodik test nasıl yapılır?

Bakım neden ihmal edilir?

Yangın alarm sistemi yıllarca hiç çalışmadan durabilir. Bu yüzden bakım çoğu binada sessizce ertelenir. Panelin arıza ışığı bir gün yanar, kimse ne anlama geldiğini bilmez, bir süre sonra ışık binanın parçası olur.

Sorun, sistemin ihtiyaç anında çalışıp çalışmayacağını ancak test ederek bilebilmenizdir. Tozla dolmuş bir dedektör dumanı geç algılar. Ömrü dolmuş bir akü, elektrik kesildiği bir gecede paneli birkaç dakikada susturur. Kopmuş bir siren kablosu alarmı binanın yarısına duyurmaz.

Bakım bedeli, kurulum için ödediğiniz parayı korumanın bir parçasıdır. Bakımı yapılmayan bir sistem, denetimde de olay anında da kurulmamış bir sistemden farksız sonuç verir.

Bakımda neler kontrol edilir?

Kapsamlı bir bakım ziyaretinde teknisyen sistemi baştan sona dolaşır. Tipik bir kontrol listesi şöyledir:

• Panelin olay ve arıza kayıtlarının okunması
• Ana besleme ve yedek akünün ölçülmesi, akünün yük altında test edilmesi
• Her dedektörün test gazı, ısı kaynağı ya da test cihazıyla tetiklenmesi
• Kirli dedektörlerin temizlenmesi ya da ömrünü doldurmuş olanların değiştirilmesi
• Her ihbar butonunun test anahtarıyla denenmesi
• Siren ve flaşörlerin binanın her noktasında duyulup görüldüğünün kontrolü
• Anons, havalandırma, asansör ve kapı gibi bağlı sistemlere giden sinyallerin denenmesi
• Yapılan işlerin ve bulunan arızaların bakım defterine yazılması

Test sırasında bina nasıl hazırlanır?

Test günü binadakiler önceden bilgilendirilmelidir. Siren çaldığında insanlar tahliyeye başlarsa ya da biri itfaiyeyi ararsa, test gerçek bir alarma dönüşür. Panel bir izleme merkezine ya da itfaiyeye bağlıysa, test süresince ilgili tarafa haber verilir.

Adresli sistemlerde test bölge bölge yapılır. Teknisyen bir dedektörü tetikler, panelde doğru adresin ve doğru tanımın çıktığını kontrol eder. Konvansiyonel sistemlerde ise bölgenin alarmda görünmesi ve dedektörün üzerindeki ışığın yanması kontrol edilir.

Test bittiğinde panelin normal duruma döndüğünden, devre dışı bırakılan bölge kalmadığından emin olun. Bakım sonrası unutulan bir devre dışı bölge, sistemin en sinsi arızasıdır.

Uzman notu: Bakım teknisyeninden ziyaret sonunda panelin ekranını size göstermesini isteyin. Ekranda arıza, devre dışı ya da test modunda bölge kalmamalı. Bu bir dakikalık kontrol, sonraki aylarda fark edilmeyecek bir sorunu önler.

Bakım aralığını kim belirler?

Bakım ve test aralıkları tek bir kaynaktan gelmez. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik bakım ve kontrolü binanın sorumluluğuna verir. TS EN 54 ailesi cihazların özelliklerini tarif eder. Üreticiler de dedektör temizliği, akü değişimi ve cihaz ömrü için kendi önerilerini verir.

Kurum ve sigorta şirketlerinin ayrıca kendi şartları olabilir. Bu yüzden internette okuduğunuz bir aralığı doğrudan uygulamak yerine, bakım firmasından ya da projeciden binanız için yazılı bir bakım takvimi isteyin. Takvimde hangi kontrolün ne sıklıkla, kim tarafından yapılacağı açıkça yazmalı.

Birçok bakım planı iki katmandan oluşur: bina görevlisinin kısa aralıklarla yaptığı basit kontroller ve yetkin bir firmanın yaptığı kapsamlı bakım. Görevlinin işi panelde arıza olup olmadığına bakmak, bir butonu sırayla test etmek ve sireni dinlemek gibi basit adımlardır.

Bakım kaydı neden tutulur?

Bakım defteri sistemin geçmişini gösterir. Aynı dedektör her bakımda kirli çıkıyorsa, o noktada toz ya da buhar kaynağı vardır; dedektör tipi değiştirilmelidir. Aynı bölgede sık arıza varsa kablo hattında bir sorun olabilir.

Denetimde, sigorta incelemesinde ya da bir olaydan sonra ilk sorulan belgelerden biri bakım kaydıdır. Kayıtta tarih, yapılan işler, test edilen cihazlar, bulunan arızalar, değiştirilen parçalar ve bakımı yapan kişinin adı bulunmalıdır.

Kaydı kâğıt defterde ya da dijital bir tabloda tutabilirsiniz. Önemli olan, binada yönetici değiştiğinde kaydın da yeni yöneticiye devredilmesidir. Site ve apartmanlarda yönetim değişikliği sırasında bakım sözleşmesi ve defter sık kaybolur; birkaç yıl sonra kimse sistemin en son ne zaman test edildiğini bilmez.

Bina görevlisinin yapabileceği basit kontroller

Kapsamlı bakımı yetkin bir firma yapar; ama iki bakım arasında sistemi izlemek binadaki birinin işidir. Bu kişiye panelin önünde kısa bir eğitim verilmesi, hangi ışığın ne anlama geldiğini ve kimi arayacağını bilmesi yeterlidir.

Görevli şunları kendisi yapabilir: her sabah panelde arıza ya da devre dışı uyarısı olup olmadığına bakmak, belirlenen sırayla bir ihbar butonunu test anahtarıyla denemek ve sirenin binanın her yerinde duyulup duyulmadığını sormak, dedektörlerin üzerinde poşet, toz kapağı ya da boya olup olmadığını gözle kontrol etmek, ihbar butonlarının önüne dolap ya da malzeme konmadığından emin olmak.

Bu kontrollerin her biri deftere tarih ve imzayla yazılır. Görevli bir sorun gördüğünde panele müdahale etmez, bakım firmasına haber verir. Panelde bir bölgeyi devre dışı bırakmak gerektiğinde bunu kimin, ne zaman, hangi gerekçeyle yaptığı da kayda geçmelidir.

Şanlıurfa’da toz fırtınasından sonra dış cephedeki siren ve flaşörlerin, çatı arasına yakın dedektörlerin kontrol edilmesi de iyi bir alışkanlıktır. İnce toz zamanla dedektörün içine dolar ve hassasiyetini değiştirir.

Tadilat ve kullanım değişikliğinden sonra

Duvar yıkıldığında, asma tavan değiştiğinde ya da bir oda depoya dönüştüğünde dedektör yerleşimi eski projeye uymayabilir. Tadilat sırasında dedektörlere toz kapağı takılmışsa, iş bitince kapakların sökülmesi gerekir. Boya yapılırken dedektörlerin üzeri boyanmışsa, o dedektörler değiştirilmelidir.

Kullanım değiştiğinde dedektör tipi de değişebilir. Eskiden ofis olan bir odaya çay ocağı kurulduysa, oradaki duman dedektörü sık yanlış alarm vermeye başlar. Bunu bakım sırasında teknisyene söyleyin.

Desa Bilişim olarak kendi kurduğumuz ve başka firmalarca kurulmuş yangın alarm sistemlerinin bakım ve testini yapıyoruz. Mevcut panelinizin durumunu görüp binanız için yazılı bir bakım planı hazırlayabiliriz.

Sık sorulanlar