Yangın ihbar butonu, siren ve flaşör nereye konur?

İhbar butonu ne işe yarar?

Dedektörler yangını kendiliğinden algılar, ama her yangını en erken anda fark etmeyebilir. Bir çalışan koridorda bir prizin kıvılcım çıkardığını ya da depoda alev gördüğünü fark ettiğinde, dedektörün tepki vermesini beklemeden alarmı başlatabilmelidir. İhbar butonu bunu sağlar.

Butonların çoğu “camı kır” ya da “bas” tipindedir. Yeni modellerin büyük kısmında gerçek cam yerine esnek bir panel bulunur; basıldığında yerinde kalır, test anahtarıyla eski hâline getirilir. Panel butona basıldığını görür ve alarmı başlatır. Adresli sistemlerde panel hangi butona basıldığını da gösterir.

Butona basmak alarmı başlatır, itfaiyeyi kendiliğinden çağırmaz. Panel bir izleme merkezine bağlı değilse itfaiyeyi 112 üzerinden ayrıca aramak gerekir. Bina sakinlerine ve çalışanlara bunu açıkça anlatmak, herkesin birinin aradığını sandığı durumları önler.

İhbar butonları nereye konur?

Buton yerleşiminin temel mantığı şudur: yangını gören kişi binadan çıkarken yolunun üzerinde bir buton bulmalı ve geri dönmek zorunda kalmamalıdır. Bu yüzden butonlar kaçış yolları üzerine yerleştirilir.

• Her katın merdiven kovasına açılan kapısının yanı
• Binanın dışarıya açılan çıkış kapılarının yanı
• Uzun koridorlarda, birbirinden çok uzak kalmayacak aralıklarla
• Mutfak, kazan dairesi ve depo gibi riskli alanların çıkışı
• Görünür, önü kapatılmayacak ve herkesin ulaşabileceği bir duvar

Uzman notu: İhbar butonunun önüne dolap, saksı ya da istif konmasına izin vermeyin. Kurulumda doğru yere konan butonlar, birkaç yıl içinde mobilya arkasında kalabiliyor. Bina görevlisinin düzenli kontrol listesine bu maddeyi ekleyin.

Butonlar arası mesafe ve montaj yüksekliği

Butonların birbirinden en fazla ne kadar uzak olabileceği, hangi yükseklikte takılacağı ve kat başına kaç buton gerektiği gibi ölçüler yönetmelikte, ilgili standartlarda ve tasarım kılavuzlarında tanımlıdır. Bu ölçüleri projede binanın planına göre uygulamak gerekir. İnternette karşılaştığınız bir sayıyı doğrudan uygulamak yerine yangın projesindeki yerleşimi esas alın.

Pratikte dikkat edilecek nokta, butonun tekerlekli sandalye kullanan biri ya da bir çocuk dahil herkes tarafından rahatça görülüp ulaşılabilmesidir. Çok yükseğe ya da kapı arkasına takılan buton, kâğıt üzerinde vardır ama kullanılmaz.

Okul, spor salonu ve kalabalık alanlarda kapaklı ya da korumalı butonlar tercih edilebilir. Kapak, kazayla ya da şakayla basılmasını zorlaştırır ama acil durumda kolayca açılır.

Siren nereye ve kaç tane?

Sirenin tek görevi alarmı herkese duyurmaktır. Bu yüzden siren sayısı ve yeri, binanın en uzak ve en kapalı köşesinde bile duyulabilecek şekilde planlanır. Koridora tek bir siren takmak çoğu zaman yetmez; kapısı kapalı bir toplantı salonunda, makinelerin çalıştığı bir atölyede ya da bir otel odasında uyuyan biri koridordaki sireni duymayabilir.

Siren sesinin yeterli olup olmadığı ortam gürültüsüne göre değerlendirilir. Gürültülü üretim alanlarında daha güçlü siren ya da daha fazla sayıda cihaz gerekir. Yatakhaneli binalarda sesin uyuyan kişiyi uyandıracak düzeyde olması önemlidir. Ses seviyesi için gerekli değerler standartlarda tanımlıdır ve projede uygulanır.

Siren sayısını artırırken diğer uca da dikkat edin. Küçük bir odada çok yüksek sesli bir siren, kişiyi panikletir ve anons sistemi varsa anonsun anlaşılmasını zorlaştırır.

Kurulumdan sonra en basit test şudur: siren çalarken binanın en uzak odasına gidip kapıyı kapatın ve dinleyin. Sesi zor duyuyorsanız o bölüme ek bir uyarı cihazı gerekir. Bu testi gece kullanılan yatakhane ve otel odalarında özellikle yapın.

Flaşör ne zaman gerekir?

Flaşör sesli uyarının görsel tamamlayıcısıdır. İşitme engelli kişilerin bulunabileceği alanlar, kulaklık takılarak çalışılan yerler ve ses seviyesinin yüksek olduğu atölyeler, flaşörün en çok işe yaradığı yerlerdir. Hastane, otel, okul, kamu binası ve fabrikalarda flaşör çoğu zaman sirenle birlikte düşünülür.

Siren ve flaşörü tek gövdede birleştiren cihazlar da vardır. Kablolama ve montaj açısından pratiktirler. Flaşörün ışığı, bulunduğu alanın her yerinden görülebilecek şekilde konumlandırılmalıdır; bir kolonun arkasında kalan flaşör işe yaramaz.

Dış cephe siren ve flaşörleri, binanın dışındaki kişilere ve itfaiyeye alarmın hangi binada olduğunu gösterir. Şanlıurfa’da dış cephe cihazlarının güneşe, toza ve yağmura dayanıklı, uygun koruma sınıfında olması gerekir. Toz fırtınasından sonra lensin temizlenmesi de bakımın parçasıdır.

Panel, anons ve diğer sistemlerle ilişki

Siren ve flaşörler panelin uyarı çıkışlarına bağlanır. Panel hangi durumda hangi uyarı cihazlarını çalıştıracağını bilir. Büyük binalarda alarmın önce yangının olduğu katta, sonra tüm binada verilmesi gibi aşamalı senaryolar kurulabilir; bunun uygun olup olmadığına projede karar verilir.

Binada acil anons sistemi varsa, siren ile anonsun birbirini bastırmaması gerekir. Bazı binalarda siren yerine ya da sirenle birlikte sesli tahliye mesajı kullanılır. Kayıtlı bir mesaj insanlara ne yapmaları gerektiğini söyler.

Uyarı cihazlarının kabloları, yangın sırasında bir süre daha çalışabilmeleri için projede belirtilen yangına dayanıklı kabloyla çekilir. Ucuz ve uygun olmayan kablo, sirenin tam ihtiyaç anında susmasına yol açabilir.

Yerleşimde sık yapılan hatalar

Sahada en çok karşılaştığımız hatalar şunlar: butonların yalnızca ana girişe konması ve arka çıkışların boş bırakılması; sirenlerin yalnızca koridorlara takılıp kapalı salonların unutulması; tadilatta yeni bölme duvarlar çekildiği hâlde siren ve flaşörlerin yerinin güncellenmemesi; dış cephe sireninin güneşte solup çatlaması.

Bir başka hata, uyarı cihazlarını test etmemektir. Kurulumda çalışan bir siren, kablosu bir tadilatta zarar görmüşse sessiz kalabilir. Bakımda her siren ve flaşörün tek tek kontrol edilmesi gerekir.

Desa Bilişim olarak ihbar butonu, siren ve flaşör yerleşimini binanın kaçış planıyla birlikte değerlendiriyoruz. Mevcut binanızda eksik ya da yanlış yerde kalan cihazları birlikte belirleyebiliriz.

Sık sorulanlar