Otopark için bariyer ve plaka tanıma ile giriş-çıkış yönetimi

Otopark yönetimi neleri çözer?

Bir otoparkın girişinde görevli bekletmek, bilet kesmek ve çıkışta elle hesap yapmak hem iş gücü hem de hata demektir. Kayıp bilet, yanlış hesaplanan süre, aboneliği biten ama hâlâ giren araçlar ve sabah saatlerindeki kuyruk en sık karşılaşılan sorunlardır.

Otomatik bir sistemde araç girişte durur ya da yavaşlar, kamera plakayı okur, bariyer açılır. Yazılım aracın giriş saatini kaydeder. Abone araçlar için süre hesabı yapılmaz, sadece aboneliğin geçerli olup olmadığına bakılır. Misafir araç çıkarken süre hesaplanır ve ödeme alınır ya da onaylanır. Yönetici de doluluk oranını, en yoğun saatleri ve gelir raporunu yazılımdan görür.

Ücretsiz otoparklar da bu sistemden yararlanır. Bir hastanenin personel otoparkı ya da bir fabrikanın çalışan otoparkı ücret almaz ama yalnızca yetkili araçların girmesini ister. Bu durumda yazılım ödeme modülü olmadan, yalnızca plaka listesine göre bariyer açar ve giriş-çıkış kaydı tutar. Site otoparkları için de aynı yapı kullanılır; sakinlerin araçları kayıtlıdır, misafirler görevli onayıyla girer.

Plaka tanıma nasıl çalışır?

Plaka tanıma (ANPR ya da LPR), kameranın çektiği görüntüde plakayı bulup karakterleri okuyan yazılımdır. Okuma işini bazı modellerde kamera kendisi yapar, bazılarında görüntü bir bilgisayara ya da kayıt cihazına gönderilir ve orada işlenir.

Okuma başarısını belirleyen etkenler bellidir. Kamera plakayı dar bir açıyla, karşıdan ve yeterli büyüklükte görmelidir. Plakayı çok yandan ya da yukarıdan gören kamera hata yapar. Gece okuma için kızılötesi aydınlatma gerekir; farların parlaması ve güneşin doğrudan objektife vurması da hesaba katılmalıdır. Kirli, çamurlu, eğilmiş ya da standart dışı yazılmış plakalar her sistemde zorluk çıkarır.

Uzman notu: Kamerayı aracın durduğu ya da yavaşladığı noktaya göre konumlandırın. Hızla geçen bir aracın plakası, duran aracınkinden daha zor okunur. Bariyerin birkaç metre önüne zemin döngüsü koyup aracı orada yavaşlatmak okuma başarısını artırır.

Abone, misafir ve özel araçlar

Otoparkın kullanıcı tipleri yazılımda ayrı tanımlanır. Her tip için farklı kural uygulanır.

• Abone araçlar: plakası sistemde kayıtlı, belirli bir tarihe kadar geçerli. Süre sonunda otomatik olarak misafir kuralına düşer.
• Misafir araçlar: giriş saati kaydedilir, çıkışta süreye göre ücret hesaplanır.
• Muaf araçlar: ambulans, itfaiye, belediye ve personel araçları gibi ücretsiz geçenler.
• Kara liste: borcu olan ya da daha önce sorun yaşanmış araçlar; giriş engellenir ya da görevli uyarılır.
• Plakası okunamayan araçlar: görevli müdahalesi ya da bilet makinesiyle yedek giriş.

Ödeme ve çıkış düzeni

Ücretli otoparklarda ödeme üç farklı yerde alınabilir: çıkıştaki kulübede görevliye, otopark içindeki ödeme makinesinde ya da çıkış bariyerinin yanındaki otomatik kasada. Ödeme makinesi kullanılıyorsa sürücü önce ödemeyi yapar, sonra çıkışa gider; çıkışta kamera plakayı okur ve ödeme yapılmışsa bariyer açılır.

Mobil ödeme ve plakaya bağlı ödeme uygulamaları da kullanılmaktadır. Hangi yöntem seçilirse seçilsin, ödeme yapılamadığında ya da cihaz arızalandığında sürücünün otoparkta mahsur kalmaması için görevliyi çağırabileceği bir interkom butonu çıkışta bulunmalıdır. Bu buton gece saatlerinde merkezdeki bir görevliye ya da telefona yönlendirilebilir. Hangi ödeme yönteminin seçileceği otoparkın büyüklüğüne, görevli sayısına ve kullanıcı profiline bağlıdır. Ödeme cihazlarının ve yazılımın yasal fatura ya da fiş gereklilikleriyle uyumu ayrıca değerlendirilmeli; bu konuda mali müşavirinize danışın.

Kapalı ve açık otoparkın farkı

Kapalı otoparklarda tavan yüksekliği bariyer seçimini etkiler; kol yukarı kalkarken tavana değecekse eklemli kol kullanılır. Işık sabit olduğu için plaka okuma genellikle daha kolaydır. Kat sayısı fazlaysa her katın doluluğunu gösteren sensörler ve girişte yönlendirme tabelası eklenebilir.

Açık otoparklarda güneş ve hava koşulları belirleyicidir. Şanlıurfa'nın yaz güneşi öğle saatlerinde kameraya doğrudan vurabilir; kamera yönünü buna göre seçmek ve güneşlik kullanmak gerekir. Toz kamera camında birikir ve gece kızılötesi ışığı yansıtır. Kamera camının düzenli temizlenmesi bakım planına yazılmalıdır.

Hastane, AVM ve belediye otoparkları gibi yoğun yerlerde giriş ve çıkış şerit sayısı, en yoğun saatteki araç sayısına göre belirlenir. Tek şeride sıkışan bir otopark girişi ana caddede kuyruk oluşturur. Yoğun saatlerde bir şeridin giriş ya da çıkış yönüne çevrilebilmesi için yazılımda esnek şerit tanımı yapılabilir.

Kayıtlar ve KVKK

Plaka, bir kişiye bağlanabildiği için kişisel veri sayılır. Otopark sisteminin topladığı plaka, giriş-çıkış saati ve kamera görüntüsü 6698 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir. Girişe, plaka tanıma ve kamera kaydı yapıldığını belirten bir aydınlatma levhası konmalı, kayıtların ne kadar süre saklanacağı belirlenmeli ve erişim yetkileri sınırlanmalıdır. Kendi işletmenize özel yükümlülükler için bir hukuk danışmanından görüş alın.

Kayıtların teknik olarak korunması da aynı derecede önemlidir. Otopark yazılımına kimlerin hangi yetkiyle girdiği ayrı kullanıcı hesaplarıyla takip edilmeli, ortak şifre kullanılmamalıdır. Yazılım internete açılıyorsa güncel tutulmalı ve uzaktan erişim güvenli bir bağlantı üzerinden yapılmalıdır. Plaka sorgusu, yalnızca işin gerektirdiği durumlarda ve kaydı tutulacak şekilde yapılmalıdır.

Sistem seçerken sorulacaklar

Otopark sisteminin maliyeti; şerit sayısına, bariyer tipine, kamera ve okuma yazılımına, ödeme donanımına ve yazılımın lisans modeline göre değişir. Teklif alırken şunları sorun: plaka okuma yazılımı Türk plaka formatına göre ayarlanmış mı, internet kesilince sistem çalışmaya devam ediyor mu, raporlar dışa aktarılabiliyor mu, ödeme cihazları kimin servisinde?

Desa Bilişim, Şanlıurfa'da otoparklar için bariyer, plaka tanıma ve giriş-çıkış yönetimi kuruyor. Otoparkınızın şerit sayısını ve kullanıcı yapısını yerinde görüp uygun sistemi önerebiliriz.

Sık sorulanlar