Kablosuz yangın alarm sistemi ne zaman mantıklı?

Kablosuz sistem nasıl çalışır?

Kablosuz yangın alarm sisteminde panel ya da panele bağlı bir ağ geçidi, sahadaki cihazlarla telsiz sinyalle haberleşir. Dedektörler, ihbar butonları, sirenler ve flaşörler pille çalışır ve durumlarını düzenli aralıklarla panele bildirir. Bir cihaz sinyal göndermediğinde panel bunu arıza olarak gösterir.

Birçok sistemde cihazlar birbirinin sinyalini taşıyabilir. Panele uzak bir odadaki dedektör, yakınındaki başka bir cihaz üzerinden panele ulaşır. Bu yapı, bir cihazın bağlantısı zayıfladığında sinyalin başka yoldan iletilmesine imkân verir.

Kablosuz sistemlerin de bir kablolu tarafı vardır. Panel ve ağ geçitleri elektrik beslemesine ihtiyaç duyar; bazı büyük kurulumlarda ağ geçitleri panele kabloyla bağlanır. Kablo ihtiyacı büyük ölçüde azalır ama sıfırlanmaz.

Hangi yapılarda mantıklıdır?

Kablosuz sistem, kablolu sistemin yerine her yerde tercih edilecek bir çözüm değildir. Kablolu sistemin uygulanmasının zor ya da istenmeyen sonuçlar doğurduğu yerlerde öne çıkar:

• Tarihi taş yapılar, konaklar ve korunan binalar
• Faaliyeti süren oteller, hastaneler ve ofisler
• Kiralık binalar ve kısa süreli kullanılan alanlar
• Şantiye ofisleri ve geçici yapılar
• Yüksek tavanlı, kablo çekmenin zor olduğu salonlar
• Mevcut kablolu sisteme eklenen yeni bölümler

Uzman notu: Kablosuz sistemi mevcut kablolu sisteme ek olarak kullanmak da mümkündür. Binanın büyük kısmı kablolu kalır, yalnızca kablo çekilmesi zor olan bölüm kablosuz cihazlarla korunur. Bunun için panelin ve kablosuz modülün birbiriyle uyumlu olması gerekir.

Şanlıurfa’nın tarihi yapıları için

Şanlıurfa’da eski şehir dokusundaki taş konaklar butik otel, restoran ve müze olarak kullanılıyor. Bu yapılarda duvarlar kalındır, tavanlar tonoz ya da ahşaptır ve kablo kanalı açmak hem yapıya zarar verir hem de izin gerektirebilir. Yüzeyden geçen kablo kanalları ise yapının görünümünü bozar.

Kablosuz sistem bu yapılarda tavana küçük bir dedektör tabanı vidalanarak kurulur ve kablo izi bırakmaz. Ancak kalın taş duvarlar telsiz sinyali zayıflatır. Bu yüzden kurulumdan önce sahada sinyal ölçümü yapılır, gerekiyorsa sinyali taşıyacak ek cihazlar ya da ağ geçitleri yerleştirilir.

Korunan yapılarda yapılacak her türlü müdahale ilgili kurumların iznine bağlı olabilir. Kurulum öncesinde bu konuda bilgi alın.

Standart ve güvenilirlik

Yangın alarm sistemlerinde telsiz bağlantıyla çalışan bileşenler için EN 54-25 standardı bulunur. Bu standart, telsiz bağlantının güvenilirliğine, parazite karşı davranışına ve sinyal kaybının algılanmasına dair gereklilikleri tanımlar. Kablosuz bir yangın alarm sistemi seçerken cihazların bu standarda ve sistemin diğer EN 54 bölümlerine uygunluğunu gösteren belgeler istenmelidir.

Ev tipi kablosuz duman alarmları ile yangın alarm sistemi aynı şey değildir. Ev tipi bir duman alarmı kendi sirenini çalar ve çoğunlukla bir panele bağlı değildir. Yönetmeliğin yangın algılama sistemi istediği bir binada, bu tür cihazlar sistemin yerine geçmez.

Kablosuz sistemin yönetmelik açısından kabul edilip edilmeyeceği, binanın türüne ve projeyi onaylayacak kurumun uygulamasına bağlıdır. Bu konu projelendirme aşamasında kontrol edilmelidir.

Pil ömrü ve bakım

Kablosuz cihazların en önemli bakım kalemi pildir. Pil ömrü cihaz modeline, sinyal gönderme sıklığına ve ortam sıcaklığına göre değişir. Panel, pili zayıflayan cihazları uyarı olarak gösterir. Bu uyarıların takip edilmesi ve pillerin zamanında değiştirilmesi gerekir.

Büyük bir binada pillerin çoğu aynı tarihte takıldığı için değişim zamanları da birbirine yakındır. Bunu planlı bir bakım işi olarak ele almak, uyarıların birer birer gelmesini beklemekten daha düzenlidir. Pil değişiminden sonra her cihazın panelle haberleşmesi kontrol edilir.

Periyodik testler kablolu sistemlerdeki gibi yapılır: dedektörler test aerosolüyle denenir, butonlara basılır, sirenler çalıştırılır. Buna ek olarak sinyal seviyeleri panelden okunur ve kurulum anındaki değerlerle karşılaştırılır.

Sinyal neden zayıflar?

Kurulumdan sonra binada yapılan değişiklikler sinyali etkileyebilir. Yeni bir bölme duvar, metal bir dolap, asansör ya da otelde odalara eklenen metal kaplamalar, daha önce iyi olan bir bağlantıyı zayıflatabilir. Bu yüzden tadilatlardan sonra sinyal seviyelerinin kontrol edilmesi gerekir.

Aynı frekansta çalışan başka cihazlar da nadiren parazit yaratabilir. Standartlara uygun sistemler bu durumu algılar ve panelde gösterir. Paneldeki iletişim arızası uyarıları göz ardı edilmemelidir.

Kurulum sırasında her cihazın sinyal seviyesi kayda geçirilmeli ve bu kayıt teslim belgelerine eklenmelidir. Yıllık bakımda aynı değerler yeniden okunur. Bir odadaki dedektörün sinyali belirgin şekilde düşmüşse, sorun bir arızaya dönüşmeden araya bir ağ geçidi ya da sinyali taşıyacak ek bir cihaz konabilir. Kayıt yoksa düşüşü fark etmek ancak cihaz bağlantıyı tamamen kaybettiğinde mümkün olur.

Kablolu mu kablosuz mu?

Yeni yapılan bir binada, inşaat sırasında borular döşenebiliyorsa kablolu sistem genellikle daha az bakım ister ve pil takibi gerektirmez. Kablosuz sistem, kablonun yapıya ya da işletmeye vereceği zararın büyük olduğu yerlerde öne çıkar. Karar, binanın durumu, yönetmelik gereklilikleri ve uzun vadeli bakım planıyla birlikte verilir.

Kurulum hızı da bir etkendir. Faaliyeti süren bir otelde kablolu sistem için odaların günlerce boşaltılması gerekebilirken, kablosuz sistem çok daha kısa bir müdahaleyle kurulabilir.

Hangi sistem seçilirse seçilsin, alarm anında ne yapılacağı aynıdır: insanlar tahliye edilir, itfaiye aranır, panel ekranındaki bölge bilgisiyle yangının yeri bulunur. Otel ve konak gibi yapılarda personel bu adımları bilmeli ve düzenli tatbikat yapılmalıdır.

Sık sorulanlar