Kısa cevap
Araç takip sistemi, araca takılan bir GPS cihazının konum, hız, kontak ve çalışma bilgilerini mobil şebeke üzerinden bir sunucuya göndermesi ve bu bilgilerin bilgisayar ya da telefonda harita ve rapor olarak gösterilmesidir. Filo sahibi araçların nerede olduğunu, hangi rotayı izlediğini ve ne kadar çalıştığını görür; planlama, maliyet takibi ve güvenlik kararlarını bu veriye dayanarak verir.
Sistem nasıl çalışır?
Araca, genellikle torpido arkasına ya da görünmeyen bir yere küçük bir takip cihazı monte edilir. Cihaz uydulardan konumunu belirler, içindeki SIM kart aracılığıyla bu bilgiyi düzenli aralıklarla sunucuya gönderir. Aracın kontağı, hızı, durduğu yerler ve çalışma süresi de aynı yolla iletilir.
Kullanıcı tarafında bir web paneli ya da mobil uygulama bulunur. Burada araçlar harita üzerinde görünür, geçmiş rotalar tekrar izlenebilir, günlük ve aylık raporlar alınabilir. Şebekenin çekmediği bir yolda cihaz verileri hafızasında tutar ve sinyal geldiğinde gönderir.
Konumun ne sıklıkla gönderileceği ayarlanabilir. Sık gönderim haritada daha akıcı bir rota çizer ama daha fazla veri harcar. Araç dururken gönderim seyrekleşir, hareket başladığında sıklaşır. Bu ayarlar filonun ihtiyacına göre yapılır.
Kurulumdan sonra her araç panelde bir isim ya da plakayla tanımlanır, araçlar gruplara ayrılır. Örneğin Siverek ve Viranşehir'e giden araçlar ayrı gruplarda izlenirse, bölge sorumluları yalnız kendi araçlarını görür ve rapor almak kolaylaşır.
Hangi bilgileri verir?
Temel bir sistem bile filo yönetimi için önemli bilgileri toplar. Ek sensör ve bağlantılarla bu liste genişler.
Bu bilgilerin hepsine her filoda ihtiyaç olmaz. Bir dağıtım firması için teslimat noktasına varış saati önemliyken, bir iş makinesi kiralayan firma için çalışma saati ve makinenin şantiyeden çıkıp çıkmadığı daha önemlidir. Kurulumdan önce hangi bilginin işinize yarayacağını belirlemek, gereksiz sensör ve rapor masrafını önler.
- Anlık konum ve geçmiş rota
- Hız ve belirlenen sınırın aşılması
- Kontak açma, kapama ve rölantide bekleme süresi
- Belirlenen bölgeye giriş ve çıkış (sanal çit)
- Mesai dışı kullanım
- Kilometre ve çalışma saati
- Ek bağlantılarla yakıt seviyesi, kapı açılması ya da soğutucu sıcaklığı
- Sürücü kartı ile hangi sürücünün aracı kullandığı
Filoya ne kazandırır?
En somut fayda planlamadır. Hangi aracın nerede olduğunu bilen bir sevk sorumlusu, müşteriye en yakın aracı yönlendirir; araçlar aynı bölgeye iki kez gitmez. Harran Ovası'nda tarlalar arasında servis veren bir ekip ya da ilçeler arasında dağıtım yapan bir firma için bu, gereksiz kilometreyi azaltır.
İkinci fayda maliyet takibidir. Rölantide uzun bekleme, mesai dışı kullanım ve hız ihlalleri raporda görünür. Bunlar yakıt tüketimini, lastik ve fren aşınmasını doğrudan etkiler. Yakıt üzerindeki etkisi filonun yapısına ve sürüş alışkanlıklarına göre değişir; bunu kendi raporlarınızla, öncesi ve sonrasını karşılaştırarak görürsünüz.
Üçüncü fayda güvenliktir. Çalınan bir aracın konumu izlenebilir, bazı cihazlarla uzaktan kontak kesme yapılabilir. Bakım zamanları kilometreye göre hatırlatılır, muayene ve sigorta tarihleri kaçırılmaz.
Bu faydaların büyüklüğü işletmeden işletmeye değişir. Sistemi kurmadan önce çözmek istediğiniz sorunu yazmanız, birkaç ay sonra sistemin işe yarayıp yaramadığını değerlendirmenizi kolaylaştırır.
Uzman notu: Sistemi kurmadan önce hangi raporu kimin, ne sıklıkla okuyacağını belirleyin; raporlara düzenli bakılmazsa veriler birikir ama kararlara yansımaz.
- Anlık konum ve rota
- Rölanti ve çalışma süresi
- Hız ve bölge ihlali
- Bakım ve muayene hatırlatma
- Sürücü tanıma
- Kilometre ve kullanım raporu
Cihaz türleri
Kablolu cihazlar aracın elektriğine bağlanır, kontak ve diğer sinyalleri doğrudan okur. Filo araçları için en yaygın seçenektir. Montajın aracın elektrik sistemine zarar vermeden yapılması önemlidir; araç yeni ise üreticinin ve yetkili servisin montaj koşullarına bakmak gerekir.
Tak çalıştır cihazlar aracın arıza teşhis soketine takılır. Montajı kolaydır ama kolayca sökülebilir; sürücünün cihazı çıkarması mümkündür.
Pilli cihazlar elektrik bağlantısı olmadan çalışır, genellikle dorse, iş makinesi ya da konteyner gibi varlıklar için kullanılır. Konumu daha seyrek gönderir ama uzun süre pil değiştirmeden çalışabilir.
Cihaz seçiminde aracın türü de önemlidir. Kamyon, minibüs, iş makinesi ve binek araçların elektrik sistemleri farklıdır. Soğutuculu araçlarda sıcaklık sensörü, iş makinelerinde çalışma saati takibi gibi ek ihtiyaçlar cihaz seçimini değiştirir.
Sürücüler ve KVKK
Araç takip sistemi aracın konumunu, dolayısıyla onu kullanan sürücünün nerede olduğunu kaydeder. Bu bilgi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veri sayılabilir. Çalışanları sistem hakkında yazılı olarak bilgilendirmek, verilerin hangi amaçla, ne kadar süre tutulacağını ve kimlerin göreceğini belirlemek gerekir.
Özellikle aracın mesai dışında özel kullanıma da verildiği durumlarda, takibin kapsamı dikkatle belirlenmelidir. Hukuki yükümlülüklerin ayrıntısı için bir uzmana danışmak doğru olur.
Sürücülerle açık konuşmak sistemin kabulünü de kolaylaştırır. Sistemin planlama ve güvenlik için kurulduğunu baştan anlatmak itirazları azaltır.
Verilere kimlerin erişeceği de belirlenmelidir. Panelde her kullanıcıya yalnız ihtiyaç duyduğu araçları ve raporları gösteren yetki tanımlamak, hem kişisel verinin korunmasına yardım eder hem de karışıklığı önler.
Hangi işlerde kullanılır?
Büyük nakliye firmalarının yanında birkaç araçlık küçük işletmeler de araç takibini farklı amaçlarla kullanır.
- Dağıtım ve kargo araçlarında teslimat planlaması
- Servis ve teknik ekip araçlarında iş yönlendirme
- Personel ve öğrenci servislerinde güzergâh takibi
- Tarım makineleri ve traktörlerde çalışma saati takibi
- İş makinelerinde şantiye dışı kullanımın izlenmesi
- Kiralık araçlarda konum ve kilometre takibi
Uzman notu: Servis araçlarında güzergâh bilgisi velilerle ya da çalışanlarla paylaşılacaksa, paylaşımın kapsamını ve kimin göreceğini baştan belirleyin.
Seçim yaparken sorulacak sorular
Teklif alırken cihaz fiyatının yanında yazılımın aylık ya da yıllık kullanım koşullarını, SIM kart ve hat masrafının kime ait olduğunu, verilerin nerede ve ne kadar süre saklandığını, raporların dışa aktarılıp aktarılamadığını sorun. Cihazın ileride başka bir yazılıma taşınıp taşınamayacağı da önemli bir sorudur.
Mobil uygulamanın kullanımını da deneyin. Sahada çalışan bir yöneticinin araçları telefondan hızlıca görebilmesi, raporu bilgisayardan almak kadar önemlidir. Destek hattına ulaşılabilirlik ve cihaz arızasında değişimin nasıl yapılacağı da konuşulmalıdır.
Desa Bilişim araç takip sistemlerinde montajı ve kurulumu yapar, filonun ihtiyacına göre cihaz ve rapor düzenini birlikte belirler.
Sık sorulanlar
Araç takip cihazı aracın aküsünü bitirir mi?
Doğru monte edilmiş cihazlar kontak kapalıyken düşük güç modunda çalışır. Araç çok uzun süre çalıştırılmadan bekletilecekse, cihazın bekleme tüketimi ve aracın akü durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Şehir dışında ve kırsal yollarda çalışır mı?
Konum uydudan alındığı için her yerde belirlenir. Verinin gönderilmesi mobil şebekeye bağlıdır; şebeke olmayan yerlerde cihaz veriyi saklar ve sinyal geldiğinde gönderir.
Kaç araçlık filoya kurulması mantıklı?
Tek bir araç için de kurulabilir; örneğin hırsızlığa karşı. Planlama ve maliyet raporlarının faydası araç sayısı arttıkça daha belirgin hale gelir. Karar, filonun nasıl yönetildiğine ve hangi sorunun çözülmek istendiğine bağlıdır.
Filonuz için doğru takip düzenini kuralım
Araç sayınızı ve en çok neyi takip etmek istediğinizi yazın, birlikte planlayalım.
