Merkezi uyduda bazı dairelerde görüntü yok: sinyal sorunları

Sistem nasıl çalışır?

Apartman ve sitelerdeki merkezi uydu sisteminde çatıda bir ya da birkaç çanak bulunur. Çanağın odağındaki LNB, uydudan gelen sinyali alır ve kabloya uygun hale getirir. Merkezi sistemlerde genellikle dört çıkışlı bir LNB kullanılır; her çıkış uydudaki yayınların bir bölümünü taşır. Bu dört hat, binadaki multiswitch denen dağıtım cihazına gelir.

Multiswitch, her dairenin uydu alıcısından gelen isteğe göre doğru hattı o daireye bağlar. Daireden hangi kanal seçilirse, alıcı multiswitch’e bir sinyal gönderir ve multiswitch o kanalın bulunduğu bandı daireye iletir. Büyük binalarda birden fazla multiswitch art arda bağlanır ve aradaki kayıplar yükselteçlerle karşılanır.

Bu yapıyı bilmek arızayı bulmayı kolaylaştırır. Sorunun kaç daireyi ve hangi kanalları etkilediği, arızanın zincirin hangi halkasında olduğunu gösterir.

Önce şu soruları cevaplayın

Teknik servisi çağırmadan önce birkaç komşuya sorarak sorunun kapsamını öğrenin. Bu bilgi servisin doğru yere bakmasını sağlar ve zaman kazandırır:

• Bütün binada mı, yoksa bazı dairelerde mi sorun var?
• Bütün kanallar mı gitmiş, yoksa bazı kanallar mı?
• Sorun belirli bir katta ya da blokta mı toplanıyor?
• Sorun yağmurlu ya da rüzgârlı bir günden sonra mı başladı?
• Binada yakın zamanda bir tadilat ya da elektrik çalışması oldu mu?
• Dairede alıcı ya da televizyon yakın zamanda değişti mi?

Uzman notu: Alıcının sinyal bilgisi ekranındaki kalite ve güç değerlerini sorunsuz bir günde fotoğraflayın. Arıza anında aynı ekrana bakıp karşılaştırmak, sinyalin zayıfladığını mı yoksa tamamen kesildiğini mi hemen gösterir.

Bütün binada görüntü yoksa

Bütün daireler aynı anda görüntüsüz kaldıysa sorun zincirin başındadır. İlk bakılacak yer multiswitch ve yükselteçlerin elektrik beslemesidir. Bu cihazlar binanın ortak elektriğinden beslenir; bir sigortanın atması, prizin çıkması ya da adaptörün arızalanması bütün sistemi durdurur. Elektrik kesintisi sonrası sigortanın kalkmaması sık rastlanan bir sebeptir.

Elektrik normalse çatıya bakılır. Şiddetli bir rüzgâr çanağın yönünü birkaç derece kaydırabilir ve bu kayma sinyalin tamamen kaybolması için yeterlidir. Şanlıurfa’nın bahar aylarındaki sert rüzgârları ve fırtınaları, iyi sabitlenmemiş çanakları yerinden oynatır. LNB’nin kendisi de nem ya da yıldırım etkisiyle arızalanabilir.

Yoğun yağmur ya da kalın bulut, uydu sinyalini geçici olarak zayıflatır. Hava açılınca görüntü kendiliğinden geri geliyorsa kalıcı bir arıza yoktur. Ancak her yağmurda görüntü gidiyorsa çanak ayarı sınırdadır ve yeniden ayarlanması gerekir.

Bazı kanallar gelmiyorsa

Bütün dairelerde aynı kanallar gelmiyor, diğerleri sorunsuzsa sorun genellikle LNB’nin dört çıkışından birinde ya da multiswitch’in bir girişindedir. Her çıkış yayınların bir bölümünü taşıdığı için, bir çıkışın arızası o bölümdeki kanalların tamamını götürür.

Bu arıza bazen çıkışa takılı konnektörün nem alması ya da gevşemesinden kaynaklanır. Çatıda açık havada duran konnektörler uygun şekilde yalıtılmamışsa zamanla oksitlenir. Kablo kılıfının güneşten çatlaması da içeri su girmesine yol açar.

Sorun belirli bir kat ya da blokta toplanıyorsa o bölgeyi besleyen multiswitch ya da ara kablo kontrol edilir. Art arda bağlı multiswitch’lerin arasındaki bir bağlantı, kendinden sonraki bütün katları etkiler.

Tek bir dairede sorun varsa

Binanın geri kalanında her şey normal, yalnızca bir dairede görüntü yoksa sorun o dairenin hattındadır. Önce daire içi kontrol yapılır. Alıcıyla priz arasındaki kablo, prizin kendisi ve alıcı ayarları gözden geçirilir. Alıcının LNB ayarlarının merkezi sisteme uygun olması gerekir; yeni alınan ya da sıfırlanan bir alıcıda bu ayar yanlış kalabilir.

Dairede birden fazla televizyon varsa ve hepsi tek bir hattan ayırıcı ile bağlanmışsa sorun çıkabilir. Multiswitch sistemlerinde her alıcının kendi hattına ihtiyacı vardır; sıradan bir ayırıcı, iki alıcının aynı anda farklı kanallar istemesini karşılayamaz. Ayrı hat yoksa bu durum için uygun çözümler değerlendirilir.

Daire içi kontroller sorunu çözmezse daireye giden hat, multiswitch’teki ilgili çıkış ve hattın ara bağlantıları kontrol edilir. Bir tadilat sırasında duvar içinden geçen kablonun zarar görmesi ya da bir prizin söküp takılırken konnektörün gevşemesi sık rastlanan sebeplerdir.

Kablo ve konnektörün etkisi

Merkezi sistemlerde sinyal kalitesinin önemli bir kısmı kabloya ve konnektöre bağlıdır. Kalitesiz ya da uygun olmayan kablo, uzun hatlarda sinyali fazla zayıflatır. Elle sıkılan ya da bant sarılarak yapılan bağlantılar zamanla gevşer ve parazit alır. Sıkıştırmalı tip konnektörler ve uygun kablo, bu sorunların çoğunu önler.

Sistemde sorun sık sık tekrar ediyorsa geçici tamir yerine kablolamanın gözden geçirilmesi gerekir. Eski binalarda yıllar içinde eklenen kablolar ve ayırıcılar, sistemi kararsız hale getirebilir.

Daire sakinlerinin kendi başlarına priz değiştirmesi ya da kabloya ek yapması da sorunları çoğaltır. Ortak sistemde yapılacak değişikliklerin yönetim üzerinden ve sistemi bilen bir ekiple yapılması, bir dairedeki müdahalenin diğer daireleri etkilemesini önler.

Servis ne yapar?

Servis ekibi bir uydu sinyal ölçüm cihazıyla çatıdan başlayarak her noktada sinyal seviyesini ve kalitesini ölçer. Çanak ve LNB çıkışında, multiswitch girişinde ve çıkışında, daire prizinde yapılan ölçümler sinyalin nerede kaybolduğunu gösterir.

Ölçüm sonuçları, sistemin bir bakım kaydı olarak saklanırsa ileride yaşanacak sorunlarda karşılaştırma imkânı verir. Site yönetimlerinin merkezi sistem için yıllık bir kontrol planlaması, kış öncesi çatıdaki bağlantıların ve çanağın sabitlemesinin elden geçirilmesi arızaları azaltır.

Sık sorulanlar