Güneş sisteminin üretimi düştü: izleme ekranında neye bakılır?

Önce doğru karşılaştırmayı yapın

Güneş sisteminin üretimi yıl içinde doğal olarak değişir. Aralıkta gün kısadır, güneş alçaktan gelir ve aynı panel haziranda ürettiğinin çok altında üretir. Ocak ayında uygulamaya bakıp temmuzdaki rakamı göremeyen bir kullanıcı sistemi arızalı sanabilir.

Doğru karşılaştırma, aynı ayın önceki yıllardaki değeridir. Sistem yeniyse kurulumda size verilen yıllık üretim tahminini aylara bölünmüş olarak isteyin. Tek bir bulutlu güne değil, en az bir haftalık toplama bakın. Şanlıurfa’da bahar aylarında toz bulutu geçtiği günler de üretimi geçici olarak düşürür.

Karşılaştırmanın sonucunda gerçekten bir düşüş görüyorsanız sebebi aramaya başlamanın sırası gelir. Sırayla, en ucuz ve en kolay kontrolden başlayın.

İzleme ekranında hangi değerlere bakılır?

Çoğu inverter, üretimi bir mobil uygulama ya da web paneli üzerinden gösterir. Ana ekrandaki günlük kWh değeri size sorunun var olup olmadığını söyler, nerede olduğunu söylemez. Ayrıntı ekranlarında şu bilgiler bulunur:

• Her dizinin (MPPT girişinin) gerilimi ve akımı
• İnverterin çıkış gücü ve günlük üretim eğrisi
• Şebeke gerilimi ve frekansı
• İnverter iç sıcaklığı
• Hata ve uyarı kayıtları, tarih ve saatleriyle

Uzman notu: Sistem sağlıklıyken izleme ekranının birkaç ekran görüntüsünü saklayın. Öğle saatinde her dizinin normalde kaç amper verdiğini bilmek, sorun çıktığında karşılaştırmayı dakikalar içinde yapmanızı sağlar.

Dizi akımları neden önemli?

Paneller seri bağlanarak diziler oluşturur ve her dizi inverterin bir girişine gelir. Aynı yöne bakan, aynı sayıda panelden oluşan iki dizi aynı anda yaklaşık aynı akımı vermelidir. Biri belirgin şekilde düşükse sorun o dizidedir: gölge, kirlenme, arızalı bir panel ya da bağlantı sorunu.

Dizinin gerilimi sıfırsa ya da çok düşükse dizi devreden çıkmıştır. Bunun sık sebepleri, DC sigortanın atması, konnektörün yerinden çıkması ya da kablonun bir yerde hasar görmesidir. Çatıda fare, kuş veya rüzgârın savurduğu bir parça kablonun yalıtımına zarar verebilir.

Gerilim normal ama akım düşükse panellerin üzerine düşen ışık azalmıştır. Bu durumda önce toz ve gölgeye bakılır. Panel yüzeyinde kuş pisliği gibi küçük bir leke bile, panelin içindeki hücre grubunu devre dışı bırakıp üretimi beklenenden fazla düşürebilir.

Toz, gölge ve yeni engeller

Şanlıurfa’da en sık sebep tozdur. Yağmur yağmayan haftalarda panel yüzeyinde ince bir tabaka birikir ve üretim yavaş yavaş düşer. Bu yavaş düşüş grafikte belirgin bir kırılma oluşturmadığı için gözden kaçar. Paneller temizlendikten sonra üretim birden yükseliyorsa sebep belli olmuştur.

Gölge mevsimle yer değiştirir. Yazın sorun çıkarmayan bir baca, kışın güneş alçaldığında panellerin bir kısmının üzerine düşebilir. Komşu parselde yükselen yeni bir bina, büyüyen bir ağaç ya da çatıya sonradan kurulan bir klima dış ünitesi de aynı etkiyi yapar. Günün farklı saatlerinde çatıya çıkıp bakmak ya da birkaç fotoğraf çekmek gölgeyi bulmanın en kolay yoludur.

İnverter neden kendini kapatır?

İnverter, şebeke gerilimi ve frekansı belirli sınırların dışına çıktığında kendini şebekeden ayırır. Bu bir güvenlik özelliğidir. Kırsal hatlarda ya da trafo sonundaki binalarda öğle saatlerinde, çevredeki güneş sistemleri aynı anda şebekeye enerji verdiğinde gerilim yükselebilir. İnverter yüksek gerilim uyarısıyla durur, gerilim düşünce yeniden devreye girer. Grafikte öğle saatlerinde testere dişi gibi kesintiler görüyorsanız bu ihtimale bakılır.

Bu sorun kullanıcı tarafında inverter ayarlarıyla oynanarak çözülmez. Ayar sınırları bağlantı koşullarına bağlıdır. İnverter ile pano arasındaki kablo kesitinin yeterli olup olmadığı kontrol edilir; sorun şebekedeyse dağıtım şirketine başvurulur.

Aşırı sıcak da üretimi düşürür. İnverter iç sıcaklığı yükseldiğinde kendini korumak için gücünü azaltır. Güneş altında, havalandırması olmayan bir kabinde duran inverter, temmuz öğleden sonralarında bu yüzden eksik üretir. Fanların ve hava kanallarının tozla tıkanması da aynı sonucu doğurur.

Hangi işler size, hangileri servise ait?

İzleme verisine bakmak, gölgeyi gözlemlemek ve paneli yerden yumuşak su ile temizlemek kullanıcının yapabileceği işlerdir. Çatıda güvenlik donanımı olmadan çalışmak ise ciddi düşme riski taşır.

Panoyu açmak, sigorta değiştirmek, konnektöre dokunmak ya da kabloyu ölçmek servis işidir. Güneş varken paneller doğru akım gerilimi üretir; bu gerilim, inverter kapalı olsa bile dizilerde vardır. Yanık kokusu, panoda kararmış bir konnektör ya da inverterde yalıtım hatası uyarısı görürseniz sistemi üreticinin talimatına göre kapatın ve servise haber verin.

Servis yerinde dizileri tek tek ölçer, gerekirse termal kamerayla panellerde ısınan hücreleri arar. Hata kayıtlarının ekran görüntüsünü, sorunun başladığı yaklaşık tarihi ve yapılan son değişiklikleri hazırlarsanız arıza tespiti hızlanır.

İzleme bağlantısı koptuysa

Bazen sorun üretimde değil, verinin size ulaşmasındadır. Uygulama günlerdir sıfır gösteriyor ama inverterin ekranında üretim varsa, inverterin internet bağlantısı kopmuştur. Modem değişikliği, Wi-Fi şifresinin yenilenmesi ya da modemin inverterden uzak bir yere taşınması bu sonucu doğurur.

Bu durumda sistem çalışmaya devam eder, yalnızca siz göremezsiniz. Yine de uzun süre fark edilmeyen bir bağlantı kopukluğu, gerçek bir arızanın da gözden kaçmasına yol açar. İnverteri modeme kablolu bağlamak ya da inverterin yanına bir erişim noktası koymak kalıcı çözümdür. Tarladaki sistemlerde mobil hat kullanan bir izleme modülü tercih edilebilir.

Uygulamada üretim düştüğünde ya da inverter hata verdiğinde bildirim gönderilmesini açın. Bazı sistemlerde bu ayar varsayılan olarak kapalı gelir. Bildirimin kime gideceğini de seçin: iş yerinde tek bir kişinin telefonuna giden uyarı, o kişi izindeyken kimse tarafından görülmez. İki kişiyi ve kurulumu yapan firmayı alıcı olarak eklemek daha güvenlidir.

Sık sorulanlar