Evde yangın ve karbonmonoksit dedektörü: nereye, kaç tane?

Evde yangın en çok ne zaman tehlikelidir?

Gündüz evde biri varsa yangını çoğu zaman koku ya da dumanla fark eder. Gece ise herkes uyurken başlayan bir yangın, uyuyan kişiyi uyandırmadan büyüyebilir. Duman alevden önce yayılır ve uyuyan kişi kokuyu fark etmeyebilir. Ev tipi dedektörlerin asıl işi, uyuyan insanı zamanında uyandırmaktır.

Karbonmonoksit ise ayrı bir tehlikedir. Soba, kombi, şofben ya da mangal kömüründe eksik yanma olduğunda oluşur. Renksiz ve kokusuzdur. Kışın soba yakılan evlerde, bacası tıkanmış bir sobanın ya da bakımsız bir şofbenin yaydığı gazı insan fark etmez. Karbonmonoksit dedektörü bu gazı ölçer ve tehlikeli seviyeye ulaşmadan alarm verir.

Oda oda nereye hangi dedektör?

Ev için basit bir yerleşim planı aşağıdaki gibi kurulabilir. Evinizin planına göre sayıyı artırıp azaltabilirsiniz.

• Her yatak odası: duman dedektörü
• Yatak odalarının açıldığı koridor ya da hol: duman dedektörü
• Salon ve oturma odası: duman dedektörü
• Mutfak: ısı dedektörü, duman dedektörü değil
• Doğal gaz ya da tüpgaz kullanılan mutfak: gaz dedektörü
• Soba, kombi, şofben ya da şömine olan oda: karbonmonoksit dedektörü
• Çok katlı evde merdiven başı: her katta duman dedektörü
• Çatı arası ve kazan dairesi: ortama göre ısı dedektörü

Uzman notu: Banyo kapısının hemen önüne ya da mutfak kapısının dibine duman dedektörü takmayın. Duş buharı ve yemek dumanı dedektörü sık sık öttürür; sonunda pili çıkarılan bir cihaz kalır.

Dedektörü odanın neresine takmalı?

Duman ve ısı yükselir, bu yüzden duman ve ısı dedektörleri tavana takılır. Tavanın ortasına yakın bir nokta genellikle en iyisidir. Duvarla tavanın birleştiği köşede hava hareketsiz kalır ve duman oraya geç ulaşır. Klimanın üfleme ağzının, tavan vantilatörünün ya da pencerenin hemen yanı da iyi bir yer değildir; hava akımı dumanı dedektörden uzaklaştırabilir.

Karbonmonoksit dedektörünün yeri modele göre değişir. Bazı üreticiler duvara, insanın nefes aldığı yüksekliğe yakın montaj önerir; bazıları tavana ya da yüksek bir rafa. Cihazın kutusundaki montaj talimatına uyun ve dedektörü sobanın ya da kombinin hemen üstüne değil, cihazdan biraz uzağa yerleştirin.

Gaz dedektöründe gazın türü önemlidir. Doğal gaz havadan hafiftir, dedektörü tavana yakın takılır. Tüpgaz havadan ağırdır, dedektörü zemine yakın takılır.

Pilli mi, birbirine bağlı mı, panelli mi?

Ev için üç seçenek vardır. En basiti tek başına çalışan pilli dedektördür. Takması kolaydır, kablo gerektirmez. Zayıf yanı, yalnızca bulunduğu odada ötmesidir. Üst kattaki yatak odasında uyurken alt kattaki salonda öten dedektörü duymayabilirsiniz.

İkinci seçenek birbirine kablosuz bağlanabilen dedektörlerdir. Birinde alarm olduğunda hepsi birlikte öter. Çok katlı müstakil evler ve geniş daireler için bu özellik önemli bir fark yaratır. Bazı modeller telefona bildirim de gönderir.

Üçüncü seçenek küçük bir yangın panelidir. Dedektörler panele bağlanır, panel siren çalar ve bir iletişim modülüyle telefona haber verebilir. Evde hırsız alarmı varsa, bazı alarm panellerine yangın dedektörü de bağlanabilir. Bu seçenek, evde kimse yokken başlayan bir yangını da öğrenmenizi sağlar.

Hangisini seçeceğiniz evin büyüklüğüne, kat sayısına ve evden uzak kaldığınız sürelere bağlıdır. Tek katlı küçük bir dairede pilli dedektörler yeterli olabilir; çok katlı bir müstakil evde birbirine bağlı dedektörler ya da panelli bir sistem daha güven verir.

Şanlıurfa evlerine özel durumlar

Kışın soba ya da kömürlü ısıtıcı kullanılan evlerde karbonmonoksit dedektörü en öncelikli cihazdır. Sobanın bacası her kış öncesinde temizletilmeli, rüzgârlı havalarda baca çekişine dikkat edilmelidir. Mangal ya da kömürlü ısıtıcıyı kapalı odada yakmak ciddi bir risktir.

Müstakil ve bahçeli evlerde kiler, ambar ya da depo olarak kullanılan bölümler çoğu zaman unutulur. Buralarda elektrik tesisatı eski, malzeme yanıcıdır. Bir ısı ya da duman dedektörü ve ana evde duyulacak bir alarm, kimsenin uğramadığı bu bölümleri de kapsar.

Yazın evin uzun süre boş kaldığı ailelerde, telefona bildirim gönderen bir sistem işe yarar. Boş evde başlayan bir yangını komşudan önce sizin öğrenmeniz mümkün olur.

Apartman dairesinde dikkat edilecekler

Apartman dairesinde dedektörü yalnız kendi daireniz için düşünmeyin. Merdiven boşluğu dumanın katlar arasında taşındığı yoldur. Binanın ortak alanlarında bir yangın algılama sistemi yoksa, yönetimle bu konuyu konuşmak tüm bina sakinlerinin yararınadır.

Dairenizin içinde ise kapı girişine yakın holde bir duman dedektörü, hem holde başlayan bir yangını hem de kapı altından içeri giren dumanı erken fark etmenizi sağlar. Kombinin balkonda ya da mutfakta olmasına göre karbonmonoksit dedektörünün yerini belirleyin.

Kiracıysanız pilli dedektörler duvarı delmeden, vidalı ya da yapışkanlı montajla takılabilir. Taşınırken onları yanınızda götürebilirsiniz.

Bakım: pil, test ve ömür

Dedektörün üzerindeki test düğmesine basarak çalışıp çalışmadığını düzenli aralıklarla deneyin. Pil zayıfladığında cihaz kısa kısa öter; bu sesi duyduğunuzda pili hemen değiştirin. Pili çıkarıp bırakmak, dedektörü sökmekle aynıdır.

Dedektörlerin de bir ömrü vardır. Cihazın üzerinde ya da kutusunda üretim tarihi ve üreticinin önerdiği kullanım süresi yazar. Bu süre dolduğunda dedektörü yenisiyle değiştirin. Üzerinde toz ya da örümcek ağı biriken dedektörü kuru bir fırçayla ya da süpürgenin ucuyla temizleyebilirsiniz.

Satın alırken TS EN 14604 gibi ev tipi duman alarmları için geçerli standartlara uygunluk belgesine ve karbonmonoksit dedektörlerinde ilgili standarda uygunluğa bakın. Belgesiz ve çok ucuz ürünler, ihtiyaç anında çalışmayabilir.

Desa Bilişim olarak evler için panelli yangın algılama ve alarm sistemleriyle birlikte çalışan çözümler kuruyoruz. Evinizin planına göre kaç dedektör gerektiğini birlikte belirleyebiliriz.

Sık sorulanlar