Binalar arası bağlantı: fiber mi, radyo link mi?

Neden bakır kablo kullanılmaz?

İki bina arasındaki mesafe kısa bile olsa, binalar arasına Cat6 kablo çekmek iki sorun doğurur. Birincisi mesafedir; bakır ethernet kanalı 100 metreyle sınırlıdır ve bu mesafe kabinlerden kabinlere ölçüldüğünde çabuk dolar. İkincisi elektriktir. Her binanın kendi topraklaması vardır ve iki topraklama arasında potansiyel farkı oluşabilir. Bakır kablo bu farkı ve yakına düşen bir yıldırımın etkisini bir binadan diğerine taşır.

Sahada bu durum bir fırtınadan sonra iki binadaki switchlerin aynı anda yanması olarak karşınıza çıkar. Fiber cam ya da plastik liflerden oluşur, elektrik iletmez. Binaları elektriksel olarak birbirinden ayırır. Bu yüzden binalar arası omurga bağlantılarında fiber standart çözümdür.

Fiber optik bağlantı nasıl kurulur?

Fiber kablo toprak altından boru içinde, mevcut bir kanal ya da kablo tavası boyunca veya direkler üzerinden havai olarak geçirilir. Toprak altı güzergâhta kablo koruyucu boru içine alınır ve belirli aralıklarla ek ve çekme için menhol ya da ek kutusu bırakılır. Havai hatta, kendi taşıyıcısı olan havai tip fiber kablo kullanılır.

Fiberin iki ucunda kabinlerde bir fiber dağıtım kutusu bulunur. Kablonun lifleri burada konnektörlere eklenir ve switchlere kısa fiber ara kablolarla bağlanır. Switchlerde fiber portlara uygun modül takılır. Modülün tipi, kullanılan fiberin cinsine ve mesafeye göre seçilir.

Kabloyu çekerken bugün gereken lif sayısının fazlasını çekmek ucuz bir önlemdir. Birkaç yıl sonra ayrı bir kamera ağı ya da yedek hat gerektiğinde boşta bekleyen lifler kullanılır, yeniden kazı yapılmaz.

Uzman notu: Kazı yapılacaksa boruyu ihtiyaçtan büyük seçin ve içine çekme ipi bırakın. Fiber kablo zamanla değişebilir ya da yanına ikinci bir kablo eklenebilir; boru yerindeyse bu iş kazısız yapılır.

Radyo link ne zaman mantıklı?

Radyo link, iki binanın çatısına ya da cephesine konan ve birbirine bakan iki antenden oluşur. Aralarında kablosuz bir köprü kurulur ve iki ağ tek bir ağ gibi çalışır. Kablo çekmenin mümkün olmadığı durumlarda kullanılır:

• Binalar arasında bir yol, dere ya da başkasına ait arazi varsa
• Kazı izni almak zor ya da çok uzun sürecekse
• Bağlantı geçici bir şantiye ya da etkinlik için kuruluyorsa
• Tarla, depo ya da kuyu başı gibi uzak bir noktaya ulaşılacaksa
• Fiber hattına yedek bir ikinci yol isteniyorsa

Görüş hattı ve Fresnel bölgesi

Radyo linkin çalışmasının ilk şartı iki antenin birbirini görmesidir. Arada bir bina, ağaç ya da tepe varsa bağlantı kurulamaz ya da zayıf kalır. Ancak yalnızca düz bir çizginin açık olması yetmez. Sinyal antenler arasında, ortası şişkin bir elips biçiminde yayılır. Bu bölgeye Fresnel bölgesi denir ve bölgenin büyük kısmının boş olması gerekir.

Pratikte bu, antenlerin yerden ve aradaki engellerden yeterince yükseğe konması demektir. Mesafe uzadıkça bölgenin ortası daha da genişler, antenlerin de daha yükseğe çıkması gerekir. Bugün boş olan bir arsaya ileride bina yapılabileceğini, küçük bir fidanın birkaç yılda ağaca dönüşeceğini de hesaba katın.

Kuruluştan önce iki noktadan karşılıklı bakılarak ya da harita ve yükseklik verisiyle bir hat analizi yapılır. Bu analiz, anten yüksekliğini ve hangi frekans bandının uygun olduğunu belirler.

Radyo linkin zayıf yanları

Radyo linkler lisanssız frekans bantlarında çalışır ve aynı bölgede bu bantları kullanan başka cihazlar parazit yaratabilir. Kalabalık bir şehir merkezinde bir yıl sorunsuz çalışan bir link, komşu binaya kurulan başka bir sistemle birlikte yavaşlayabilir. Bazı yüksek frekans bantları çok yüksek hız sunar ama yoğun yağmur ve kum fırtınasında sinyal kaybına daha duyarlıdır.

Antenin yönü rüzgârla ya da direğin esnemesiyle zamanla kayabilir. Şanlıurfa’nın sert rüzgârlı günlerinde iyi sabitlenmemiş bir anten birkaç derece dönerse bağlantı kalitesi düşer. Anten montajı sağlam bir direğe, uygun kelepçelerle yapılır ve kurulumda ulaşılan sinyal değerleri kayda geçirilir; sonradan bir düşüş olduğunda bu değerlerle karşılaştırılır.

Antenler çatıda ya da direğin tepesinde durduğu için yıldırımdan korunma ve topraklama da planlanmalıdır. Anten ile içerideki switch arasındaki bakır kabloya aşırı gerilim koruyucu takılır.

Nasıl karar verilir?

Mesafe, güzergâh ve ihtiyaç birlikte değerlendirilir. Kampüs ya da fabrika gibi tek bir sahiplik altındaki alanlarda kazı yapılabiliyorsa fiber uzun vadede en az sorun çıkaran yoldur. Kamera kayıtlarının ve iş uygulamalarının aynı bağlantıdan geçtiği yerlerde fiberin hava ve parazitten etkilenmemesi büyük avantajdır.

Kablo geçirmenin hukuki ya da fiziksel olarak mümkün olmadığı yerlerde radyo link doğru seçimdir. Önemli bağlantılarda iki yöntem birlikte kullanılabilir: fiber ana hat olur, radyo link fiber koptuğunda devreye giren yedek yol olarak çalışır.

Keşifte neler sorulur?

İki bina arasındaki mesafe, aradaki engeller, binalardaki kabinlerin yeri, çatıya erişim, kazı yapılabilecek güzergâh ve bağlantının taşıyacağı trafik keşifte netleşir. Kamera, telefon santrali, geçiş kontrol ya da sunucu trafiği aynı bağlantıdan geçecekse bu bilgi hız ve yedeklilik kararını değiştirir.

Başkasına ait araziden ya da kamuya ait alandan geçiş gerekiyorsa izin süreci ayrıca planlanır. Bu konuda belediye ve ilgili kurumlarla görüşmek gerekir.

Sık sorulanlar