Ethernet kablosu neden 100 metreyi geçmemeli? Uzun mesafe çözümleri

100 metre sınırı nereden geliyor?

Yapısal kablolama standartları, örneğin TIA-568 ve ISO/IEC 11801, bükümlü çift bakır kablo için bir kanalın en fazla 100 metre olmasını öngörür. Kanal, switch portundan bilgisayara ya da kameraya kadar giden yolun tamamıdır. Bu yolun 90 metresi duvarın ya da tavanın içinden geçen sabit kablo, kalan 10 metresi kabindeki ve masadaki ara kablolardır.

Sınırın sebebi fiziktir. Kablo uzadıkça sinyal zayıflar, kablonun içindeki çiftler birbirini daha çok etkiler ve sinyalin karşı uca ulaşma süresi uzar. Ethernet cihazları belirli bir sinyal kalitesine ve gecikmeye göre tasarlanmıştır. Standart, kablo ve bağlantı elemanları doğru seçilip doğru kurulduğunda bu değerlerin 100 metreye kadar sağlanacağını öngörür; sonrası şansa kalır.

Cat5e, Cat6 ya da Cat6A fark etmez; kategori yükseldikçe taşınabilen hız ve frekans artar, ama kanal uzunluğu sınırı aynı kalır. Cat6A kablo 10 gigabit hızı 100 metrede taşıyabilir; Cat6 bu hızda daha kısa mesafede kalır.

Sınır aşılınca ne olur?

110 ya da 120 metrelik bir hat bazen çalışıyor gibi görünür. Bilgisayar bağlanır, kamera görüntü verir. Sorun sonradan ortaya çıkar: bağlantı kendiliğinden 100 megabite düşer, video arada donar, büyük dosya kopyalanırken hız düşer ya da bağlantı gün içinde birkaç kez kopup gelir.

Bu tür kesik kesik arızalar en zor bulunanlardır. Kullanıcı modemi, switchi ya da kamerayı suçlar, cihazlar değiştirilir ama sorun geçmez. Aynı hat yazın sıcakta daha çok sorun çıkarabilir, çünkü kablonun direnci sıcaklıkla artar. Şanlıurfa’da güneş alan bir çatıdan ya da sıcak bir tavan arasından geçen uzun bir hat, sınırın altında olsa bile zorlanır.

PoE kullanılan hatlarda uzunluk ikinci bir sorun doğurur. Kablo üzerinden taşınan güç, uzun hatta daha çok kayba uğrar ve uçtaki kameraya ya da erişim noktasına yetersiz gerilim ulaşır. Cihaz açılır kapanır ya da gece kızılötesi ışıklar yandığında yeniden başlar.

Mesafeyi doğru ölçmek

Kroki üzerinde iki nokta arası 70 metre görünen bir hat, sahada 100 metreyi rahatlıkla geçebilir. Kablo düz bir çizgi izlemez; tavana çıkar, kanal boyunca kolonları dolaşır, kabine girip rafta döner. Planlama yapılırken kuş uçuşu mesafeye değil, kablonun gerçekten izleyeceği yola bakılır.

Kablo çekildikten sonra hat bir test cihazıyla ölçülür. İyi bir kablo test cihazı hem uzunluğu hem de sinyal değerlerini raporlar. Yeni yapılan bir kablolamada her hattın test raporunu istemek, sonradan çıkacak sorunları baştan ayıklar.

Uzman notu: Planlamada 90 metreyi sabit kablo için üst sınır kabul edin ve pay bırakın. Sonradan bir masanın yeri değişir, bir kamera direği birkaç metre öteye kayar; payı olmayan hat ilk değişiklikte sınırı aşar.

Uzun mesafe için seçenekler

100 metreyi aşan bir noktaya bağlantı gerekiyorsa birkaç yol vardır. Hangisinin uygun olduğu mesafeye, kaç cihaz bağlanacağına ve aradaki ortamın durumuna göre seçilir.

• Fiber optik kablo: yüzlerce metre ve kilometreler için, elektriksel etkilenmesi yoktur
• Ara switch: yolun ortasında elektrik ve kabin olan bir noktada sinyali yeniler
• PoE uzatıcı: tek bir kamera ya da erişim noktası için kısa bir uzatma sağlar
• Radyo link: iki bina arasında görüş hattı varsa kablosuz bağlantı kurar
• Bölgesel kabin: uzak bir bölgedeki cihazları orada toplayıp tek fiberle merkeze bağlar

Fiber ne zaman tercih edilir?

Binalar arası bağlantılarda, fabrika sahasında, site içindeki bloklar arasında ve uzun bir bahçe duvarı boyunca kameralara giden hatlarda fiber genellikle en doğru seçimdir. Fiber mesafe sınırı açısından bakıra göre çok rahattır ve elektrik taşımadığı için yıldırım ve toprak potansiyel farkından etkilenmez.

Fiberin iki ucunda sinyali ışığa çeviren modüller ya da medya dönüştürücüler gerekir. Uçtaki cihaz PoE ile besleniyorsa, uzak noktada elektrik ve küçük bir PoE switch gerekir; fiber güç taşımaz. Bu yüzden uzak kamera direğine fiber çekilirken direğin dibinde bir elektrik beslemesi ve dış mekâna uygun bir kutu da planlanır.

Bakırla fiber arasında karar verirken yalnızca bugünkü ihtiyaç değil, önümüzdeki yıllar da düşünülür. Toprağa gömülecek ya da duvar içine alınacak bir hattı sonradan değiştirmek, ilk seferde doğru kablo çekmekten çok daha zahmetlidir.

PoE uzatıcının sınırları

PoE uzatıcı, yolun ortasına konan ve gücünü de hattan alan küçük bir cihazdır. Tek bir kamerayı 100 metrenin biraz ötesine taşımak için pratik bir çözümdür. Ancak her uzatıcı bir arıza noktası daha demektir ve hattan aldığı güçle sınırlıdır; zincirleme kullanıldıkça uçtaki cihaza kalan güç azalır.

Uzatıcı açık havada ya da nemli bir yerde duracaksa koruma sınıfı uygun bir kutuya konmalıdır. Birden fazla cihazın uzak bir noktada toplandığı durumlarda uzatıcı yerine o noktaya küçük bir kabin ve fiber bağlantı kurmak daha sağlıklı olur.

Mevcut uzun hattınız sorun çıkarıyorsa

Kurulu bir sistemde bir kameranın ya da bilgisayarın bağlantısı sık sık kopuyorsa önce hattın uzunluğunu öğrenin. Switchlerin çoğu, yönetim ekranında bağlantının hangi hızda kurulduğunu gösterir. Gigabit olması gereken bir portta 100 megabit görüyorsanız hat zorlanıyor olabilir. Bazı yönetilebilir switchler kablo uzunluğunu yaklaşık olarak ölçen bir test özelliğine de sahiptir.

Hat gerçekten uzunsa her şeyi sökmek gerekmez. Yolun uygun bir noktasına küçük bir switch eklemek ya da yalnızca sorunlu hattı fiberle değiştirmek çoğu zaman yeterlidir. Hattın kısa olduğu ama yine de sorun çıkardığı durumlarda konnektör uçlarının, ara bağlantıların ve kablonun ezilip ezilmediğinin kontrolü gerekir; bu kontrol bir test cihazıyla dakikalar içinde yapılır.

Sık sorulanlar