Market ve dükkân için kamera sistemi nasıl kurulur?

Kamera hangi soruya cevap verecek?

Kamera sayısını konuşmadan önce olay anını düşünün. Bir müşteri raftan ürün aldı ve parasını ödemeden çıktı diyelim. Kayda baktığınızda kişinin yüzünü kapıda, ürünü aldığı anı rafta görmek istersiniz. Bu iki görüntü iki ayrı kameradan gelir. Tavandaki tek bir geniş açı kamera dükkânın tamamını gösterir ama yüzü de, ürünü de seçtirmez.

Kasa için soru farklıdır. Kasiyerin aldığı parayı, verdiği para üstünü ve çekmeceyi görmek istersiniz. Bunun için kamera kasanın biraz arkasından ve yukarıdan bakmalı. Depoda ise mal kabulü ve kapı hareketi izlenir: kim girdi, ne zaman çıktı, koli eksik mi geldi.

Bu soruları bir kâğıda yazın ve dükkânın kabaca çizimine her soru için bir nokta koyun. Kurulumu yapacak ekiple konuşurken bu çizim, kaç kamera ve hangi lens gerektiğini hızla netleştirir. Kayıp en çok nerede yaşanıyorsa oradan başlayın; bütçe sınırlıysa önce kapı ve kasa, sonra koridor ve depo gelir.

Kameralar nereye konur?

Küçük bir bakkal ile iki koridorlu bir market arasında sayı değişir, ama yerleşim mantığı aynıdır. Aşağıdaki noktalar çoğu dükkânda karşılığını verir.

• Giriş kapısı: içeriden, kapıya dönük, yüz hizasına yakın; dışarıdan gelen gün ışığı kameranın arkasında kalmalı.
• Kasa: kasiyerin omzunun üstünden tezgâha bakan açı; para çekmecesi ve POS cihazı kadrajda.
• Raf koridorları: koridorun bir ucundan diğer ucuna bakan kamera; pahalı ürün rafları önceliklidir.
• Depo ve arka kapı: mal kabul edilen kapı ve koli istif alanı.
• Dış cephe: kepenk, vitrin ve kaldırım; gece kepenk zorlanmasını görmek için.
• Soğuk dolap ve sigara rafı gibi kayıp yaşanan özel noktalar.

Uzman notu: Kamerayı vitrin camının arkasına koyup dışarıyı izletmeyin. Gece kızılötesi ışık cama çarpar ve görüntü beyaz bir parlamaya döner. Dışarıyı dış mekân kamerasıyla izleyin.

Çözünürlük ve lens: kasada ayrıntı, koridorda genişlik

Girişteki kamera 2.8 mm lensle kapıyı ve önündeki alanı geniş görür. Kapıdan geçen kişinin yüzü kadrajın büyük bir kısmını kaplayacağı için tanınabilir. Aynı kamerayı dükkânın en arkasına koyarsanız kapıdaki yüz birkaç piksele düşer.

Uzun bir koridorda 4 mm ya da motorize lens, koridorun sonundaki kişiyi daha yakın getirir. Kasada ise banknotu ve ürünü ayırt etmek için kameranın tezgâha yakın olması çoğu zaman yüksek çözünürlükten daha fazla işe yarar. Megapiksel artınca kayıt da büyür; bu yüzden her noktaya en yüksek çözünürlüğü koymak yerine, ayrıntı gereken yerlere yüksek, genel görüntü yeterli olan yerlere orta çözünürlük seçmek daha dengeli bir sistem verir.

Kayıt cihazı, disk ve saklama süresi

IP kameralar görüntüyü NVR denen kayıt cihazına gönderir. NVR'ın kanal sayısı bugünkü kamera sayınızdan birkaç fazla olsun; dükkân büyüyünce ya da depo eklenince yeni kayıt cihazı almak zorunda kalmazsınız.

Disk kapasitesi kamera sayısına, çözünürlüğe, sıkıştırma türüne ve kaydın sürekli mi hareketle mi yapıldığına bağlıdır. Gece kapalı bir dükkânda hareket algılamalı kayıt diski uzun süre yeter. Kaç gün geriye gitmek istediğinizi baştan belirleyin; olayı bazen günler sonra, sayım yaparken fark edersiniz. Sitemizdeki disk hesaplama aracı kamera sayısı ve gün sayısına göre kaba bir kapasite verir.

Saklama süresini yalnız disk belirlemez. Kişisel verilerin korunması açısından kaydı amacına uygun bir süre tutmanız beklenir. Süreyi işletmenizin ihtiyacına göre yazılı olarak belirlemek iyi bir başlangıçtır; emin olmadığınız noktada bir hukukçuya danışın.

Telefondan izleme ve kullanıcı yetkileri

Esnafın kameradan en çok beklediği şey, dükkânda değilken telefondan bakabilmektir. NVR'ın uygulaması kurulur, cihaz internete bağlanır, telefondan canlı görüntü ve geçmiş kayıt açılır.

Burada iki hata sık görülür. Birincisi kurulumdaki varsayılan şifrenin hiç değiştirilmemesi. İkincisi herkesin aynı yönetici hesabını kullanması. Çalışanınıza yalnız canlı izleme yetkisi verin; kayıt silme ve ayar değiştirme yetkisi sizde kalsın. Çalışan ayrıldığında o kullanıcıyı kapatın. Uygulamadaki hareket bildirimlerini de yalnız dükkân kapalıyken açık tutun; gün içinde her müşteri girişinde telefona bildirim gelirse bir hafta sonra kimse bakmaz.

Kurulumda en sık yapılan hatalar

Dükkân kamerasında sorun çoğu zaman cihazdan değil, kurulum gününde verilen kararlardan çıkar. Olay yaşanıp kayda bakıldığında fark edilen hataların büyük kısmı baştan önlenebilir.

Kabloyu tavan arasından ya da kanal içinden geçirmek ilk gün biraz daha uğraştırır, ama sonradan açıkta sarkan bir kabloyu kesmek kamerayı kör etmenin en kolay yoludur. Kasaya bakan kameranın ekranı müşteri tarafına dönük bir monitörde göstermek de caydırıcıdır; yalnız monitörün kasiyerin şifre girişini ya da kart bilgisini göstermediğinden emin olun.

• Kamerayı kapıya karşı dışarıya bakacak şekilde koymak: gündüz ters ışıkta yüz kararır.
• Tek bir geniş açı kamerayla tüm dükkânı kapatmaya çalışmak.
• NVR'ı kasanın altına, kolay sökülecek bir yere koymak; hırsız kayıt cihazını da götürebilir.
• Saat ve tarih ayarını yapmamak; kayıt delil olarak sunulduğunda yanlış saat sorun çıkarır.
• Kurulumdan sonra kaydın gerçekten alınıp alınmadığını hiç kontrol etmemek.

Elektrik kesintisi, sıcak ve aydınlatma levhası

Elektrik kesildiğinde kameralar ve NVR kapanırsa olay anı kaydedilmeyebilir. NVR'ı, PoE switch'i ve modemi küçük bir UPS'e bağlamak kısa kesintileri kapatır. Şanlıurfa yazında tezgâh altına sıkıştırılmış kapalı bir dolapta NVR ısınır ve disk zarar görür; cihazı hava alan bir yere koyun.

Kamerayla görüntü kaydettiğiniz için müşterilerinizi ve çalışanlarınızı bilgilendirmeniz gerekir. Girişe kamera ile kayıt yapıldığını belirten bir aydınlatma levhası asılır. Tuvalet, soyunma ya da dinlenme alanı gibi mahremiyet beklenen yerlere kamera konmaz. Levhanın içeriği ve kayıtlara kimin erişeceği konusunda KVKK yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar