UPS nasıl seçilir? Kesintide kamera ve sunucu ne kadar dayanır?

UPS ne işe yarar, ne yapmaz?

UPS elektrik kesildiği anda cihazları kendi aküsünden beslemeye devam eder. Kamera kayıt cihazı kaydı kesmez, sunucu kapanmaz, ağ anahtarı bağlantıyı korur. Kısa kesintilerde kimse bir şey fark etmez.

UPS uzun kesintiler için tasarlanmış bir jeneratör değildir. Asıl görevi kısa kesintileri karşılamak, uzun kesintide ise cihazların düzgün kapanmasına ya da jeneratörün devreye girmesine zaman tanımaktır. Ani kapanan bir kayıt cihazında disk hatası, bir sunucuda veri kaybı yaşanabilir; UPS bu riski azaltır.

Şanlıurfa'da yaz aylarında yük artışıyla birlikte kısa kesintiler ve voltaj dalgalanmaları sık görülür. Online tip UPS'ler bu dalgalanmaları da süzer.

Jeneratörü olan binalarda da UPS gerekir. Jeneratörün devreye girmesi birkaç saniye sürer; bu arada cihazları UPS besler.

VA ve watt farkı

UPS'lerin etiketinde iki değer görürsünüz: VA (görünür güç) ve W (gerçek güç). Cihazlarınızın çektiği güç watt olarak hesaplanır ve UPS'in watt değeri bu toplamı karşılamalıdır. Yalnız VA değerine bakarak seçim yapmak, kâğıt üzerinde yeterli görünen bir UPS'in gerçekte yetersiz kalmasına yol açabilir.

Toplam yükü bulmak için bağlanacak her cihazın etiketindeki ya da teknik belgesindeki güç değeri toplanır. Örneğin bir kayıt cihazı, bir PoE anahtar ve bir modem birlikte bağlanacaksa üçünün değeri ayrı ayrı yazılır. PoE anahtarın değerine, ona bağlı kameraların çektiği güç de dahildir; bu yüzden kamera sayısı arttıkça yük de büyür.

Kesin değer için cihazın kendi belgesine bakmak gerekir. Belge yoksa adaptör üzerindeki değer üst sınır hakkında fikir verir, gerçek tüketim genellikle bunun altındadır. Yerinde ölçüm yapılırsa en doğru sonuç alınır.

Uzman notu: UPS'i tam kapasiteyle çalıştırmayın. Hesapladığınız yükün üstünde pay bırakmak hem akü süresini uzatır hem de sisteme ileride eklenecek cihazlara yer açar.

Kesintide ne kadar dayanır?

Bu sorunun cevabı dört etkene bağlıdır ve hiçbir firma bunları görmeden doğru bir süre söyleyemez.

• Yükün büyüklüğü: Aynı UPS az yükle uzun, çok yükle kısa dayanır. Süre yükle doğru orantılı azalmaz, yük arttıkça daha hızlı düşer.
• Akü kapasitesi: UPS'in içindeki akü ya da eklenen harici akü kabinleri süreyi belirler.
• Akünün yaşı: Akü yıllar içinde kapasite kaybeder. Yeni alındığında yeterli olan süre birkaç yıl sonra kısalır.
• Ortam sıcaklığı: Sıcak odada akü ömrü kısalır. Sistem odasının soğutması bu yüzden UPS seçimini de etkiler.

Süre nasıl hesaplanır?

Üreticiler her UPS modeli için yük ile süre arasındaki ilişkiyi gösteren bir tablo ya da hesaplama aracı yayınlar. Toplam yükünüzü watt olarak bulduktan sonra bu tablodan, seçtiğiniz modelin o yükte ne kadar dayanacağını okursunuz. İstediğiniz süre çıkmıyorsa ya daha büyük bir model ya da harici akü kabini eklenir.

Ne kadar süre gerektiğine siz karar verirsiniz. Bir işyerinde amaç kısa kesintileri atlatmak ve uzun kesintide sunucuyu düzgün kapatmaksa, birkaç dakikalık bir pay yeterli olabilir. Bir kamera sisteminin uzun kesintilerde de kayda devam etmesi isteniyorsa daha büyük akü kapasitesi ya da jeneratör desteği gerekir.

Sunucularda UPS ile sunucu arasında haberleşme kurulması önemlidir. Akü belirli bir seviyenin altına indiğinde UPS sunucuya kapanma komutu gönderir, böylece kimse başında olmasa bile veri kaybı önlenir.

Topoloji: line-interactive mi, online mı?

Küçük ofis ve kamera sistemlerinde yaygın kullanılan line-interactive UPS'ler, normalde şebekeden besler ve kesinti ya da büyük dalgalanmada aküye geçer. Fiyat ve verim açısından küçük sistemler için uygundur.

Online (çift dönüşümlü) UPS'ler ise cihazları sürekli kendi ürettikleri temiz gerilimle besler. Şebekede sık dalgalanma olan yerlerde ve sunucu odalarında tercih edilir. Kesinti anında geçiş süresi olmaz. Daha fazla ısı üretirler ve daha fazla yer kaplarlar.

Hangi tipin seçileceği bağlanacak cihazların hassasiyetine ve şebekenin durumuna bağlıdır. Sanayi bölgelerinde ya da büyük motorların çalıştığı tesislerde gerilim dalgalanmaları daha sık olabilir; bu ortamlarda online UPS daha güvenli bir tercihtir.

Kamera sistemi için hesap nasıl kurulur?

Bir işyerinde kayıt cihazı, kameraları besleyen PoE anahtar ve internet modemi aynı dolapta duruyor olsun. İlk adım, bu üç cihazın güç değerlerini yazmaktır. PoE anahtarın değerine bağlı her kameranın çektiği güç eklenir. Gece kızılötesi ışığı açan kameralar gündüzden daha fazla güç çekebilir, bu yüzden hesabı gece değerine göre yapın.

İkinci adım, hangi cihazın UPS'e gerçekten bağlanacağına karar vermektir. Kayıt cihazı ve kameralar bağlı ama modem bağlı değilse kayıt sürer, uzaktan izleme kesilir. İzleme ekranını UPS'e bağlamazsanız yük azalır ve kayıt yine devam eder.

Üçüncü adım, bu toplam yükü üreticinin süre tablosunda aramaktır. Tablo, seçtiğiniz modelin bu yükte ne kadar dayanacağını gösterir. Sonuç beklentinizi karşılamıyorsa yükü azaltır ya da akü kapasitesini artırırsınız.

Bakım ve sık yapılan hatalar

UPS'in en sık arızası akünün fark edilmeden ömrünü doldurmasıdır. Elektrik kesilene kadar her şey normal görünür; kesinti olduğunda sistem anında kapanır. Akülerin düzenli test edilmesi ve UPS'in uyarılarının birine iletilmesi bu sürprizi önler.

Diğer yaygın hatalar: yazıcı ya da ısıtıcı gibi yüksek güç çeken cihazları UPS'e bağlamak, UPS'i havalandırması olmayan bir dolabın içine koymak ve UPS'in arkasındaki çoklu prizlerle kapasiteyi aşmak.

UPS'in yerini seçerken de dikkatli olmak gerekir. Akülerin ağırlığı, havalandırma ihtiyacı ve servis için arkasına ulaşılabilmesi düşünülmelidir. Büyük UPS'ler kabinet içine ya da yanına, zeminin taşıyabileceği bir yere konur.

Desa Bilişim kamera, ağ ve sunucu sistemleri için yük hesabını yerinde yaparak uygun UPS ve akü kapasitesini önerir.

Sık sorulanlar