Deprem bölgesinde kamera, rack ve panel montajı nasıl sabitlenir?

Deprem yönetmeliği zayıf akım cihazları için ne söylüyor?

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, binaya bağlı mekanik ve elektrik donanımın ve bunların yapıya bağlantılarının deprem etkisi altında tasarlanmasını ister. Yönetmeliğin eki içindeki Bölüm 6, "yapısal olmayan bina elemanları" başlığıyla cephe panolarını, bölme duvarlarını, mimari elemanları ve mekanik ve elektrik donanımları kapsar. Binada geçici olarak bulunan ve binaya bağlı olmayan donanım ile mobilya bu hesabın dışında tutulur.

Aynı bölümün genel kuralları, bu eleman ve donanımın yapıya sabit olarak bağlanmasını ve bağlantı elemanlarının (kaynak, bulon, dübel, perçin gibi) deprem yüklerini karşılayacak kapasitede olmasını ister. Bağlantı hesabında sürtünmeden gelen ilave kapasite dikkate alınmaz. Yani bir kabinin ağırlığıyla yere bastığı için yerinde kalacağı varsayılmaz.

Yönetmelikteki donanım tablosunda haberleşme ekipmanları, bilgisayarlar, cihazlar ve kontrol sistemleri, ince sacdan yapılmış kontrol panelleri ve enstrüman kabinleri ile asılı kablo tepsileri ayrı satırlarda yer alır. Bunlar tam olarak bir sistem odasında, güvenlik odasında ve tavan arasında bulunan ekipmandır.

Uzman notu: Bağlantıların deprem hesabı projelendirmede yapı mühendisinin işidir. Büyük bir sistem odası, ağır akü grupları ya da çatıya konacak donanım için hesabı proje aşamasında yaptırın ve montajı o projeye göre isteyin.

Dikili rack kabin nasıl sabitlenir?

Dikili kabin tabanından betona ankrajla, gerekiyorsa üstten de duvara ya da tavana bağlanarak sabitlenir. Tekerlekli gelen kabinlerde ayakları indirmek kaymayı azaltır, ama kabini zemine bağlamaz. Kabinin oturduğu yüzey önemlidir: ince şap, seramik ya da yükseltilmiş döşeme taşıyıcı değildir. Ankrajın altındaki betona ulaşması ya da yükseltilmiş döşemenin altında kabin için ayrı bir taşıyıcı çerçeve kurulması gerekir.

Kabin içindeki yük dağılımı da devrilme riskini belirler. Raf tipi UPS ve akü modülleri en ağır parçalardır ve kabinin en altına konur. Sunucu, kayıt cihazı ve switch'ler raylara ve dört köşeden vidayla bağlanır. Rafa konup bırakılan cihaz, sarsıntıda öne kayıp kapıya ya da patch kablolarına yüklenir.

• Kabini dört köşesinden betona ankrajlayın; dübel tipini zemine göre seçin.
• Yan yana duran kabinleri birbirine cıvatayla bağlayın.
• Yüksek ve dar kabinlerde üst bağlantıyı duvara ya da tavana yapın.
• Ağır UPS ve aküleri en alta, hafif cihazları üste yerleştirin.
• Raf üstünde serbest duran cihaz, monitör ya da yedek disk bırakmayın.
• Kabin kapısını kilitli tutun; açık kapı sarsıntıda savrulur.

Duvar tipi kabin ve paneller nasıl asılır?

Duvar tipi kabin, alarm paneli, yangın paneli ve kayıt cihazı rafı mümkünse taşıyıcı ya da dolu bir duvara asılır. Alçıpan bölme ve gazbeton duvar aynı dübeli taşımaz. Alçıpana asılacak bir yük için arkadaki profile bağlanmak ya da duvara takviye plakası koymak gerekir; gazbetonda ise o malzeme için üretilmiş dübel kullanılır.

Kabinin ağırlığı içi dolduğunda belirgin şekilde artar. Montajı boş kabinin ağırlığına göre değil, içine konacak UPS ve cihazlarla birlikte toplam ağırlığa göre yapın. Duvara asılı televizyon ve izleme monitörleri için de aynı kural geçerlidir: braket duvara üreticinin öngördüğü sayıda vidayla bağlanır, ince bölme duvara tek dübelle asılmaz.

Kamera direği ve cephe montajında nelere bakılır?

Bağımsız kamera direği beton temele ankraj cıvatalarıyla bağlanır ve direk boyuna göre hesaplanmış bir temel ister. Toprağa gömülüp etrafı betonla doldurulan ince bir boru, sarsıntıda ve rüzgârda zamanla eğilir. Direğin tepesindeki kamera ve braket hafif görünse de devrilen bir direk yoldaki araca ya da yayaya zarar verebilir.

Bina cephesindeki kameralar ve hoparlörler, kaplamaya ya da mantolama yalıtımına değil, arkasındaki taşıyıcı duvara bağlanır. Yalıtım katmanından geçen uzun dübeller ya da yalıtım için üretilmiş montaj elemanları kullanılır. Çatıya konan güneş panelleri, anten direkleri ve dış ünite benzeri ekipman için taşıyıcı ve bağlantı hesabı ayrı bir konudur.

Kablolarda neden pay bırakılır?

Deprem sırasında binanın farklı bölümleri birbirinden farklı hareket edebilir. Yönetmelik de birbirinden farklı yerdeğiştirme yapabilecek iki noktaya bağlanan donanım için bu göreli hareketin hesaba katılmasını ister. Zayıf akım tarafında bunun karşılığı kablolardır: iki blok arasındaki derzden, bir binadan diğerine ya da kabinden duvardaki kanala geçen kablolar gergin bırakılmaz.

Kabinin arkasında patch ve güç kablolarına küçük bir servis döngüsü bırakılır. Binalar arası geçişlerde kablo ya da fiber esnek bir kanal içinde ve uzunluk payıyla geçirilir. Asılı kablo tepsilerinin askıları tavana sağlam bağlanır ve tepsi yanlara savrulmayacak şekilde desteklenir. Fiber patch kabloları kırılmaya duyarlı olduğu için kapı kenarında ya da kabin rayında sıkışmamalıdır.

Sarsıntıdan sonra sistem nasıl kontrol edilir?

Bölge 2023 depremlerini yaşadı ve artçı sarsıntılar uzun süre sürebiliyor. Her hissedilen sarsıntıdan sonra kısa bir kontrol yapmak, gizli kalmış bir hasarı arıza büyümeden gösterir. Binada yapısal hasar şüphesi varsa önce yetkililerin değerlendirmesini bekleyin; cihaz kontrolü için hasarlı binaya girmeyin.

Kontrolde kabinin dik ve yerinde olup olmadığına, ankraj ve duvar bağlantılarında çatlak ya da gevşeme olup olmadığına, rafların ve cihazların kaymadığına bakın. Ardından kayıt cihazında kaydın kesintisiz sürdüğünü, kameraların açılarının değişmediğini, alarm ve yangın panelinde arıza uyarısı olmadığını kontrol edin. Akü gruplarında şişme, sızıntı ya da kırık bağlantı görürseniz sistemi kapatıp bir teknik ekibe haber verin.

Yeni projede ve mevcut binada ne yapılmalı?

Yeni projede sistem odasının yeri, kabinlerin zemin bağlantısı ve ağır ekipmanın yeri projelendirme aşamasında belirlenir. Mevcut binada ise önce envanter çıkarılır: hangi kabin sabit, hangisi serbest, hangi panel bölme duvarda, hangi kamera kaplamaya vidalı. Bu liste, düzeltilecek noktaları önem sırasına koymayı kolaylaştırır.

Desa Bilişim, Şanlıurfa merkezli olarak Güneydoğu Anadolu'daki okul, kamu binası ve iş yerlerinde kabin, panel ve kamera montajlarını bu kontrol listesine göre yapar, mevcut sistemlerde de sabitlemeyi yerinde kontrol eder.

Sık sorulanlar