Turnike çeşitleri: tripod, boy turnikesi, kayar kanat

Turnike ne işe yarar?

Turnike, bir girişten aynı anda yalnızca bir kişinin geçmesini sağlayan mekanik ya da motorlu engeldir. Kart, yüz, parmak izi ya da QR kod okuyucusuyla birlikte çalışır: yetkili kişi okutunca turnike tek bir geçişe izin verir ve kendini yeniden kilitler.

Kapıya takılan bir geçiş kontrol okuyucusundan farkı, arkadan takip edip girmeyi zorlaştırmasıdır. Bir kapı açıldığında arkadaki kişi de girebilir; turnikede her geçiş için ayrı okutma gerekir. Bu yüzden turnike hem güvenlik hem de doğru sayım ve personel devam kaydı için kullanılır.

Turnike yalnızca giriş için değil, çıkış için de kullanılabilir. Çift yönlü turnikelerde iki yöne ayrı okuyucu konur ve kimin binada olduğu her an bilinir. Bu bilgi bir acil durumda toplanma alanında sayım yaparken işe yarar: yazılım içeride kalan kişilerin listesini verebilir. Yalnızca girişte okutma yapılan sistemlerde bu liste oluşmaz. Çıkışın serbest olduğu kurulumlarda ise turnike çıkış yönünde okutmasız döner, okuyucu yalnızca giriş tarafındadır.

Tripod turnike

Tripod turnike üç kollu, dönen bir mekanizmadır. Fabrika girişleri, okullar, spor salonları ve toplu taşıma noktalarında en sık görülen tiptir. Yapısı basit, bakımı kolaydır ve fiyat açısından ekonomik seçenekler arasındadır.

Zayıf yanı, kararlı birinin kolun üstünden atlayabilmesi ya da altından geçebilmesidir. Bu yüzden güvenlik görevlisinin bulunduğu ya da kamerayla izlenen girişlerde tercih edilir. Elektrik kesildiğinde ya da acil durumda kolun aşağı düşmesini sağlayan düşen kol (panik kol) özelliği, kaçış yolu üzerindeki tripodlarda istenen bir özelliktir.

Tripodlar mekanik (elle döndürülen, elektromanyetik kilitli) ve motorlu olarak ikiye ayrılır. Mekanik tipte kişi kolu kendisi iter; motorlu tipte kol okutmadan sonra kendiliğinden yarım tur döner. Okul gibi küçük çocukların geçtiği yerlerde kolun yüksekliği ve dönme kuvveti de değerlendirilmelidir.

Boy turnikesi

Boy turnikesi, insan boyundan yüksek, dönen bir kafes yapısıdır. Üzerinden atlamak ya da altından geçmek mümkün değildir. Fabrika dış kapıları, şantiye girişleri, stadyumlar ve gözetimsiz kalan çevre girişlerinde kullanılır.

Dış ortama dayanıklı olması için genellikle paslanmaz ya da galvaniz çelikten yapılır. Şanlıurfa gibi yazı sıcak ve tozlu bölgelerde açık alana konan boy turnikesinin mekanizmasının ve okuyucusunun toz ve güneşten korunduğundan emin olun; okuyucu için küçük bir saçak ya da koruma kutusu işe yarar.

Boy turnikesi geniş yer kaplar ve görünüşü serttir. Bir ofis lobisine uygun değildir. Ayrıca bisiklet, bavul ya da tekerlekli sandalye ile geçişe izin vermez; yanında ayrı bir kapı gerekir. Tek kafesli ve çift kafesli modeller vardır; çift kafesli olanlar aynı gövdede iki geçiş şeridi sunar ve vardiya değişimi gibi yoğun anlarda bekleme süresini kısaltır.

Kayar kanat ve swing turnike

Kayar kanat (speed gate) turnikelerde iki gövde arasındaki cam ya da pleksi kanatlar, yetkili geçişte yana çekilir. Swing turnikelerde kanatlar kapı gibi döner. Her iki tipin gövdesinde kızılötesi sensörler bulunur; geçen kişiyi izler, iki kişinin aynı anda geçmeye çalışmasını algılar ve kanatlar kişi tamamen geçmeden kapanmaz.

Bu turnikeler ofis lobilerinde, hastane ve üniversite girişlerinde, otel ve iş merkezlerinde tercih edilir. Geçiş hızlıdır ve görünüşleri mimariye uyar. Swing turnikenin kanat açıklığı genellikle geniş yapılabilir; bu sayede tekerlekli sandalye, bebek arabası ve yük arabası aynı hattan geçebilir.

Bu modeller motorlu ve sensörlüdür, bu yüzden tripoda göre daha fazla elektronik bileşen içerir. İç mekâna uygundur; dış mekânda kullanılacaksa üreticinin bu kullanıma izin verip vermediğine bakılmalıdır.

Uzman notu: Kanatlı turnikelerde sensör sayısını ve sensör hattının yüksekliğini sorun. Az sensörlü modeller, bir çocuğu ya da yetişkinin arkasından yakın geçen ikinci kişiyi her zaman ayırt edemeyebilir.

Hangi giriş için hangisi?

Seçimi tek bir ölçüte göre yapmayın. Aşağıdaki sorular hangi tipin uygun olduğunu daraltır.

• Giriş iç mekânda mı, açık havada mı?
• Girişte güvenlik görevlisi ya da kamera var mı?
• Vardiya ya da ders çıkışında kaç kişi aynı anda geçiyor?
• Tekerlekli sandalye, bebek arabası ya da yük geçişi olacak mı?
• Mekânın görünüşü ve mimarisi neyi kaldırır?
• Turnike PDKS ya da ziyaretçi yönetimiyle bağlanacak mı?

Engelli geçişi ve acil çıkış

Turnikeli bir girişte engelli bireylerin, bebek arabalarının ve yük taşıyanların geçebileceği bir yol olmalıdır. Bu genellikle geniş kanatlı bir swing turnike ya da turnike hattının yanına konan motorlu bir engelli kapısıdır. Bu kapı da aynı okuyucu sistemine bağlanabilir ya da görevli tarafından açılabilir.

Acil durumda turnikelerin insan akışını engellememesi gerekir. Kanatlı turnikeler yangın alarmı geldiğinde ya da elektrik kesildiğinde kanatlarını açık konuma alacak şekilde ayarlanabilir; tripodlarda düşen kol kullanılır. Kaçış yolu üzerindeki düzenlemeler Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve binanın yangın projesine göre belirlenir; turnikenin bu yolu nasıl etkilediği projelendirmede kontrol edilmelidir.

Fiyat ve kurulum

Turnike fiyatı; tipe, gövde malzemesine, şerit sayısına, okuyucu yöntemine ve yazılım entegrasyonuna göre değişir. Kurulumda zemin sabitlemesi, kablo kanalları ve okuyucu bağlantısı yapılır. Mevcut bir zemine sonradan kurulumda kablo için zemin kesmek gerekebilir. Bu yüzden yerinde inceleme ve yazılı teklif şarttır. Teklifte okuyucu, yazılım lisansı ve engelli kapısının ayrı kalemler halinde yazılmasını isteyin.

Desa Bilişim, Şanlıurfa'da okul, fabrika ve kurum girişlerine turnike ve geçiş kontrol sistemi kuruyor. Girişinizdeki yoğunluğu ve kullanıcı yapısını birlikte değerlendirip uygun tipi önerebiliriz.

Sık sorulanlar