Güneş enerjili 4G kamera: panel, akü ve SIM kart nasıl seçilir?

Hesap neden kışa göre yapılır?

Panel, güneşin en az olduğu ayda da aküyü doldurabilmelidir; yazın yeten bir sistem aralık ayında gece yarısı kapanabilir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın Güneş Enerjisi Potansiyel Atlası (GEPA) Şanlıurfa için günlük global radyasyonu temmuzda 6,58, aralıkta ise 1,80 kWh/m² olarak gösterir. Aynı panel kışın yazın üretiminin aşağı yukarı üçte birinden azını verir.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün uzun dönem istatistiklerinde Şanlıurfa'da ortalama güneşlenme süresi temmuzda günde 12,3 saat, ocakta 4,1 saattir. Ocakta ortalama yağışlı gün sayısı da 11'in üzerindedir. Yani kışın arka arkaya bulutlu günler gelebilir ve akünün bu günleri panelden destek almadan çıkarması gerekir.

Piyasadaki hazır güneş enerjili kameraların bir kısmı uyku modunda bekler, yalnız hareket sensörü bir şey algılayınca uyanıp kayıt alır. Bunlar çok az enerji harcar, küçük panelle yetinir. Buna karşılık sürekli kayıt yapmazlar ve olayın ilk saniyelerini kaçırabilirler. Sürekli çalışan bir kamera ise hesabı aşağıdaki gibi yapılmış ayrı bir panel ve aküyle beslenir.

Panel kaç watt, akü kaç Ah olmalı? Örnek hesap

Hesabın ilk adımı kameranın, kızılötesi ışığın ve 4G modemin günlük tüketimini bulmaktır. Aşağıdaki rakamlar örnektir; kendi cihazınızın veri sayfasındaki güç değerini kullanın. Gece kızılötesi ışık yandığında tüketim artar, bu yüzden en yüksek değeri değil ortalamayı bulmak için gündüz ve gece tüketimini ayrı ayrı toplayın.

Panel gücü, günlük tüketimin o aydaki radyasyon değerine bölünmesiyle bulunur. 1,80 kWh/m² değeri, panelin etiket gücüyle günde yaklaşık 1,8 saat çalışmasına denk gelir. Şarj cihazı, kablo, kir ve sıcaklık kayıpları için yaklaşık 0,7'lik bir sistem verimi kabul edilir.

Akü kapasitesi, günlük tüketimin istenen gün sayısıyla çarpılıp akünün güvenle boşaltılabilecek oranına bölünmesiyle bulunur. Lityum demir fosfat (LiFePO4) akülerde bu oran genellikle yüksektir; kurşun asit (jel ya da AGM) akülerde ise ömrü korumak için kapasitenin yarısından fazlası kullanılmaz.

• Örnek tüketim: ortalama 5 W × 24 saat = 120 Wh/gün
• Panel: 120 Wh ÷ 1,8 saat ÷ 0,7 ≈ 95 W, yani 100 W ya da üstü bir panel
• Özerklik: 120 Wh × 3 gün = 360 Wh
• LiFePO4 akü (yüzde 80 kullanım): 360 ÷ 0,8 ÷ 12,8 V ≈ 35 Ah
• Kurşun asit akü (yüzde 50 kullanım): 360 ÷ 0,5 ÷ 12 V = 60 Ah

Uzman notu: Hazır sette panel ve akü değerleri yazıyorsa kameranın tüketimiyle bu hesabı yapın. Kutudaki "güneş enerjili" ifadesi, aralık ayında kaç gün dayandığını söylemez.

Sıcakta ve soğukta hangi akü daha uygun?

Şanlıurfa yazında LiFePO4 akü kurşun asit aküye göre ısıya daha dayanıklıdır, ama ikisi de güneş alan kapalı bir kutuda gereğinden fazla ısınır. MGM verilerine göre temmuzda ortalama en yüksek sıcaklık 38,8 °C, ölçülmüş en yüksek değer 46,8 °C'dir. Güneşin altında duran metal bir kutunun içi bundan da sıcak olur. Kurşun asit aküde yüksek sıcaklık ömrü belirgin şekilde kısaltır.

Kışın tersi bir sorun var. Çoğu lityum akü üreticisi donma noktasının altında şarja izin vermez ve bu korumayı akünün içindeki yönetim kartına (BMS) bırakır. Şanlıurfa'da ocakta ortalama en düşük sıcaklık 2,2 °C'dir, ama kayıtlarda eksi 10'un altına inen günler de var. Akünün veri sayfasında şarj ve deşarj sıcaklık aralığına bakın; BMS'in düşük sıcaklıkta şarjı kesip kesmediğini satıcıya sorun.

Pratikte en iyi sonuç aküyü gölgede, havalandırma delikleri olan ve doğrudan güneş almayan bir kutuya koymakla alınır. Kutuyu direğin kuzey yüzüne ya da panelin gölgesine yerleştirmek yazın birkaç derece fark eder.

Panel hangi yöne ve kaç derece eğimle kurulmalı?

Panel güneye bakmalı ve kışın güneşi daha iyi yakalamak için oldukça dik kurulmalıdır. Şanlıurfa yaklaşık 37 derece kuzey enlemindedir. Yıl boyu dengeli üretim isteyen çatı sistemleri genellikle enleme yakın bir açıyla kurulur; kış ayına göre boyutlanan kamera paneli ise enlemden biraz daha dik, örneğin 45 ile 55 derece arasında kurulabilir.

Dik açı ikinci bir fayda da sağlar: toz ve kuş pisliği yatık panelde birikir, dik panelde yağmurla daha kolay akar. Harran Ovası'nda hasat ve toz fırtınası döneminde panel yüzeyini kontrol etmek yine de gerekir. Panelin önüne gölge düşürecek ağaç, direk ya da kameranın kendi braketi olmamalı; kış güneşi alçaktan geldiği için gölgeler o mevsimde uzar.

4G kamera ayda ne kadar veri harcar?

Veri tüketimi kayıt yöntemine bağlıdır. Kamera kaydı kendi hafıza kartına alıyorsa bu kayıt veri harcamaz; veri yalnız canlı izlerken, buluta klip yüklerken ve bildirim gönderirken harcanır. Aşağıdaki hesap 2 Mbps akış hızıyla yapılmış bir örnektir. Gerçek değer çözünürlüğe, sıkıştırma ayarına ve sahnedeki harekete göre değişir.

Hareketle tetiklenen ve olay başına 20 saniyelik klip yükleyen bir kamera, olay başına yaklaşık 5 MB harcar. Günde 30 olay olursa günlük tüketim 150 MB, aylık 4,5 GB civarında olur. Aynı kamera görüntüyü kesintisiz buluta gönderirse saatte yaklaşık 900 MB, günde 20 GB'ın üzerinde veri harcar. Bu da mobil paketlerin çoğunu birkaç günde bitirir ve 4G modemin sürekli çalışması nedeniyle enerji tüketimini de artırır.

Tarla ya da şantiye için en dengeli ayar genellikle şudur: kayıt hafıza kartında, hareket algılanınca bildirim ve kısa klip, canlı izleme yalnız gerektiğinde. İlk ay hattın tüketimini operatör uygulamasından izleyip paketi buna göre seçin.

SIM kart ve operatör kapsaması nasıl kontrol edilir?

Kapsama, kameranın takılacağı yükseklikte ve noktada telefonla test edilir. Köyün içinde iyi çeken bir hat, ovanın ortasında ya da bir tepenin arkasında zayıflayabilir. Mümkünse farklı operatörlerin hatlarını aynı noktada deneyin ve günün farklı saatlerinde hız testi yapın. Akşam saatlerinde baz istasyonu yoğunlaştığında yükleme hızı düşebilir.

Telefonda 4G simgesi görmek yeterli değildir; yükleme hızı önemlidir, çünkü kamera görüntüyü yukarı gönderir. Sinyal zayıfsa harici, yönlü bir 4G anteni bağlanabilen bir kamera seçmek işe yarar. Hattın faturalı ya da kurumsal bir hat olması, kontör bittiği için kameranın sessizce kopmasını önler.

Kamera ve panel çalınmasın diye montajda neye dikkat edilir?

Arazide kamera kadar panel ve akü de hırsızın hedefidir. Montajı buna göre planlayın. Elektriği ve interneti olmayan arazide kablosuz köprü ve yerel kayıt gibi diğer seçenekleri tarla kamerası yazımızda anlattık.

• Kamerayı ve paneli merdivensiz ulaşılamayacak yükseklikte bir direğe takın.
• Panel ve braket bağlantılarında özel uçlu ya da kopmalı güvenlik cıvatası kullanın.
• Aküyü kilitli, havalandırmalı bir kutuya koyun ve kutuyu direğe sabitleyin.
• Kabloları direğin içinden ya da metal spiral içinden geçirin.
• Hafıza kartının yuvasına kapak ve vida ile kolay erişilemediğinden emin olun.
• Kamera kapanır ya da bağlantı koparsa telefona bildirim gelecek şekilde ayarlayın.

Kurulumdan sonra ilk haftada neye bakılır?

İlk hafta, hesabın sahada tutup tutmadığını gösterir. Uygulamadan akünün sabahki şarj seviyesine bakın; her sabah biraz daha düşük başlıyorsa panel ya da akü küçük kalmıştır. Bir gece kaydını baştan sona izleyip kızılötesi görüntünün net olduğunu ve kaydın kesilmediğini kontrol edin.

Kurulumu sonbaharda yapıyorsanız aralık ayına kadar bu kontrolü birkaç kez tekrarlayın. Desa Bilişim, Şanlıurfa ve çevresindeki arazi, bağ ve şantiyelerde güneş enerjili kamera noktalarını yerinde inceleyip panel, akü ve bağlantı seçimini bu hesaba göre yapar.

Sık sorulanlar